Nga Fejzi Hajdari
“Në Kosovë do të mbahen zgjedhje aq herë sa të jetë e nevojshme, derisa ta largojmë Kurtin nga Qeveria e Republikës së Kosovës.”
Kjo deklaratë e nënkryetarit të Listës Serbe, Dalibor Jevtiq, nuk është një fjali e zakonshme parazgjedhore. Është një deklaratë që meriton të lexohet disa herë, sepse pas saj fshihet një koncept shumë më i madh politik sesa beteja për disa mandate në Kuvendin e Kosovës.
Nëse Jevtiq është cituar saktë, pyetja e parë që duhet bërë është: që kur zgjedhjet demokratike kanë për qëllim të prodhojnë patjetër rezultatin që dëshiron një subjekt politik?
Zgjedhjet janë mekanizëm për të shprehur vullnetin e qytetarëve. Nuk janë makineri që vihet në punë përsëri e përsëri derisa të dalë rezultati i dëshiruar nga një parti.
Këtu qëndron problemi themelor i kësaj deklarate.
Jevtiq nuk thotë: “Do të garojmë për ta mposhtur Kurtin.”
Ai thotë, në thelb: “Do të vazhdojmë me zgjedhje derisa ta largojmë Kurtin.”
Dallimi është kolosal.
Zgjedhjet si mjet presioni?
Në këtë logjikë, zgjedhjet rrezikojnë të shndërrohen nga qëllim demokratik në instrument presioni politik.
Nëse rezultati nuk i pëlqen Listës Serbe, bëhen përsëri zgjedhje. Nëse përsëri nuk arrihet objektivi, përsëri zgjedhje.
Deri kur?
Deri sa të largohet Kurti.
Por kush vendos se kur është “e nevojshme” të mbahen zgjedhjet?
Dhe më e rëndësishmja: a duhet të konsiderohet demokratikisht i papranueshëm një rezultat vetëm pse nuk i shërben një subjekti politik?
Kjo është pyetja që Jevtiqi duhet t’ia përgjigjet publikut të Kosovës.
Lista Serbe dhe beteja për pushtetin në Prishtinë
Ka edhe një aspekt tjetër.
Lista Serbe paraqitet si përfaqësuese politike e serbëve të Kosovës. Kjo është e drejtë legjitime politike. Por deklarata e Jevtiqit tregon se ambicia nuk kufizohet vetëm te përfaqësimi i interesave të komunitetit serb.
Objektivi i shpallur është largimi i qeverisë së Republikës së Kosovës.
Pra, kemi kaluar nga:
“Si t’i mbrojmë interesat e serbëve?”
te:
“Si ta ndryshojmë qeverinë e Kosovës?”
Dhe kjo është një çështje tjetër.
Në një demokraci normale, çdo parti ka të drejtë të synojë rrëzimin e një qeverie. Por kur këtë e deklaron një subjekt që vepron në një terren ku ndikimi i Beogradit mbi politikën serbe në Kosovë është temë e vazhdueshme politike, deklarata merr një peshë shumë më të madhe.
Nuk mund të injorohet konteksti.
Kurti mund të rrëzohet – por vetëm nga vota
Kjo duhet thënë qartë: Albin Kurti nuk është i paprekshëm.
Ai mund të humbasë zgjedhjet.
Mund të rrëzohet nga një koalicion.
Mund të humbasë shumicën.
Mund të zëvendësohet.
Kjo është demokracia.
Por vendimin duhet ta marrë votuesi, jo një parti që deklaron paraprakisht se do të kërkojë zgjedhje “aq herë sa të jetë e nevojshme” derisa të arrihet një rezultat i caktuar.
Nëse nesër Kurti fiton zgjedhjet, përgjigjja demokratike është: ka fituar.
Nëse humb, përgjigjja është: ka humbur.
Jo: “ta provojmë edhe një herë”.
Dhe këtu është problemi i vërtetë
Deklarata e Jevtiqit duhet të shqetësojë jo vetëm shqiptarët, por edhe vetë qytetarët serbë të Kosovës.
Sepse demokracia nuk është vetëm e drejtë për të votuar.
Është edhe e drejta që vota jote të pranohet kur rezultati nuk i pëlqen dikujt tjetër.
Nëse një parti hyn në zgjedhje me një objektiv të paracaktuar – “duhet ta largojmë këtë kryeministër” – dhe shpall se zgjedhjet do të përsëriten derisa të arrihet ky objektiv, atëherë pyetja nuk është më vetëm se kush do ta fitojë pushtetin.
Pyetja është:
A po respektohet vullneti i votuesit, apo po kërkohet që votuesi të votojë derisa të dalë rezultati i dëshiruar?
Mesazhi për Kurtin është i qartë
Jevtiqi, në fakt, i ka dërguar Kurtit një mesazh politik:
“Beteja nuk përfundon me një palë zgjedhje.”
Por kjo mund të lexohet edhe ndryshe.
Nëse Kurti mbetet në pushtet përmes votës, atëherë ai duhet të respektohet si rezultat demokratik.
Nëse Kurti largohet përmes votës, duhet të largohet.
Kaq.
Sepse në demokraci nuk ekziston rregulli:
“Zgjedhje derisa të fitojmë.”
Ekziston rregulli:
“Zgjedhje dhe prano rezultatin.”
Dhe pikërisht këtu ndahet demokracia nga politika e imponimit.
Një pyetje për fund
Nëse Lista Serbe është e bindur se ka mbështetjen e qytetarëve serbë të Kosovës dhe nëse është e bindur se politika e saj është më e mirë se ajo e Kurtit, atëherë pse të ketë frikë nga një rezultat zgjedhor?
Le të garojë.
Le të fitojë.
Le të humbë.
Le ta bindë qytetarin.
Por demokracia nuk mund të funksionojë me parimin:
“Do të votojmë përsëri derisa të largohet ai që nuk na pëlqen.”
Sepse atëherë problemi nuk është më vetëm Albin Kurti.
Problemi bëhet vetë kuptimi i zgjedhjeve.
Dhe ky është një debat që Kosova nuk duhet ta shmangë.
