Një artikull i publikuar nga media izraelite TheMarker hedh dritë mbi marrëdhëniet e kryeministrit Edi Rama me biznesmenin izraelit Ron Yefet dhe biznesmenë të tjerë nga Izraeli, duke ngritur pikëpyetje edhe mbi financimin e një udhëtimi zyrtar të kreut të qeverisë në Izrael. Sipas raportimit, Rama udhëtoi me një avion të marrë me qira nga partneri i biznesit të Konsullit të Nderit të Shqipërisë në Izrael, Sani Snilevitz, ndërsa një hetim i medias shqiptare reporter.al ka konstatuar se fluturimi nuk është paguar nga qeveria shqiptare. Edhe pse Rama ka deklaruar se vizita përfshinte “elemente që lidhen me sigurinë”, sipas TheMarker, mbetet ende e paqartë se kush e financoi në të vërtetë këtë udhëtimi.
Artikulli i plotë i The Marker!
Yeffet nuk është i vetmi i njohur i Ramës në komunitetin e biznesit në Izrael. Biznesmeni Sani Sanilevich, i cili shërben si Konsull Nderi i Shqipërisë në Izrael, është gjithashtu i afërt me të dhe është aktiv në Shqipëri, ku po punon për ngritjen e një spitali.
Gjatë vizitës së fundit të Ramës në Izrael, pesë muaj më parë, ai ishte mysafir i Sanilevich. Rama udhëtoi drejt Izraelit me një avion të marrë me qira kundrejt pagesës nga partneri i biznesit të Sanilevich, biznesmeni Tzachi Nachmias.
Një hetim i publikuar nga media shqiptare Reporter.al zbuloi se fluturimi drejt Izraelit nuk ishte paguar nga qeveria shqiptare. Rama shpjegoi se vizita e tij në Izrael përfshinte “elemente që lidhen me sigurinë”, megjithatë mbetet e panjohur se kush e pagoi përfundimisht fluturimin.
Rama është një mysafir i shpeshtë në pronën e madhe të Yeffet në Shqipëri, ndërsa Yeffet ka interesa biznesi në fushën e pasurive të paluajtshme, infrastrukturës dhe mbrojtjes në vend. Më e rëndësishmja, një kompani në pronësi të Yeffet është partnere e kompanisë shtetërore shqiptare të mbrojtjes Kayo.
Yeffet bashkoi forcat me Kayo për të ngritur një fabrikë prodhimi në Shqipëri që prodhon automjete të blinduara, mjete zjarrfikëse, ambulanca dhe kamionë për mbledhjen e mbeturinave. Sipërmarrja e përbashkët i shet produktet e saj ministrive të qeverisë shqiptare, si edhe vendeve afrikane dhe shteteve të tjera anëtare të NATO-s.
Yeffet nuk është e vetmja lidhje izraelite e Kayo-s. Në nëntorin e kaluar, Haaretz zbuloi se Elbit Systems do t’i furnizonte Shqipërisë sisteme të avancuara artilerie dhe dronë në bashkëpunim me Kayo-n, e cila do të ngrejë një fabrikë për prodhimin e këtyre sistemeve. Në prill të vitit 2025, media të huaja raportuan se Elbit do të krijonte një shkollë fluturimi në Shqipëri.
Marrëdhëniet e biznesit dhe partneritetet që përfshijnë Yeffetin, Ramën dhe qeverinë shqiptare kanë gjeneruar raportime të shumta në mediat shqiptare, të cilat kanë kritikuar dy burrat. Arben Ahmetaj, i cili shërbeu si zëvendëskryeministër i Shqipërisë deri në vitin 2022, deklaroi në një intervistë në janar të vitit 2026 se ai që e quajti “Projekti Kayo” ishte “një projekt korruptiv që përfshin transferimin e aseteve shtetërore shqiptare në duar private”.
Ahmetaj pretendoi gjithashtu se Yeffet kishte qenë i përfshirë në marrëdhënie biznesi me Air Albania dhe kishte kërkuar të blinte borxhin kombëtar të vendit. Në prill të këtij viti, Belind Këlliçi, deputetit i Partisë Demokratike të Shqipërisë, partisë kryesore të opozitës në vend, shkoi edhe më tej. Ai deklaroi se fakti që kompania e Ron Yeffet, R&I Trading, akuzohet për mashtrim në një proces civil gjyqësor ende në zhvillim, “kërcënon pozicionin e Shqipërisë brenda NATO-s dhe sigurinë e të gjithë Aleancës së Atlantikut të Veriut”.
Ai i referohej një padie të depozituar në një gjykatë në Florida nga biznesmeni amerikan Mark Faist, i cili pretendon se Yeffet përdori marrëdhënien e tij me Ramën – madje i premtoi edhe një takim me kryeministrin – për ta mashtruar në lidhje me mundësitë e investimit të ofruara nga R&I.
Deri më sot, këto akuza ndaj Yeffet nuk kanë çuar në ndonjë hetim zyrtar dhe është e dyshimtë që një proces civil në Florida, që përfshin vetëm disa milionë dollarë, mund të përbëjë ndonjë kërcënim për sigurinë e Shqipërisë, e aq më pak për NATO-n. Megjithatë, marrëdhënia e ngushtë mes biznesit dhe pushtetit politik që është zhvilluar mes Yeffet dhe Ramës mund të ndërthuret tani me protestat publike kundër projektit të Kushner dhe, në fund, të rrezikojë qëndrimin e Ramës në pushtet.
Vetë Yeffet u përgjigj në një bisedë me gazetën: “Nuk kam absolutisht asnjë lidhje me Air Albania. Figurave të opozitës në Shqipëri po më përdorin mua dhe biznesmenë të tjerë si mjete për të sulmuar dhe dëmtuar kryeministrin e tyre.”
Zyra e Qeverisë Shqiptare reagoi duke deklaruar: “Ka aq shumë pretendime absurde në diskursin publik në Shqipëri, sa t’u përgjigjesh secilit prej tyre jo vetëm që është e pamundur, por do të ishte vetë absurde. Kayo është një kompani shtetërore e krijuar sipas standardeve ndërkombëtare me qëllim bashkëpunimin me sektorin privat në interes publik. Akuzat ndaj saj tregojnë se sa lehtësisht përdoret sot fjala ‘korrupsion’. Ky term hidhet në qarkullim po aq lehtësisht sa t’i pyesësh dikë se çfarë ka ngrënë për drekë, ndërkohë që duhet të përdoret vetëm kur ekzistojnë fakte serioze dhe të besueshme që mbështesin një akuzë të tillë. Në rastin e Kayo-s, këto akuza janë plotësisht të pabazuara.”
