Bashkimi Evropian po përgatitet për ndryshime të rëndësishme në politikën e zgjerimit, me synimin për të përshpejtuar procesin për Ballkanin Perëndimor dhe për të forcuar mekanizmat për mbrojtjen e sundimit të ligjit.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, pritet më 30 shtator të prezantojë një dokument strategjik për reformat para zgjerimit, pas së cilës është paralajmëruar edhe një turne diplomatik në rajon, përfshirë Shkupin.
Më pak hapësirë për veto?
Një nga idetë që diskutohet është përdorimi më i gjerë i votimit me shumicë të cilësuar. Nëse ky model zbatohet në faza të caktuara të negociatave, ai mund të zvogëlojë mundësinë që një shtet i vetëm anëtar të bllokojë avancimin e një vendi kandidat.
Paralelisht, BE-ja po promovon integrimin gradual. Vendet kandidate që përmbushin reformat mund të fitojnë qasje më të madhe në tregun e përbashkët dhe në fondet evropiane edhe para anëtarësimit të plotë.
Nga ana tjetër, sundimi i ligjit mbetet një nga kushtet kryesore, ndërsa Brukseli synon mekanizma më të fuqishëm për mbrojtjen e fondeve dhe institucioneve evropiane në rast të regresit demokratik.
Integrimi gradual në fokus
Pas prezantimit të dokumentit, Von der Leyen pritet të vizitojë Shkupin, Tiranën, Prishtinën dhe Podgoricën.
Ambasadori i BE-së në Shkup, Michalis Rokas, ka theksuar rëndësinë e përshpejtimit të reformave dhe integrimit gradual në tregun e brendshëm evropian. Sipas tij, vendi ka treguar kapacitet për reforma, por sundimi i ligjit dhe përmbushja e kritereve mbeten thelbësore.
Shkupi kërkon parashikueshmëri
Ministri i Punëve të Jashtme, Timço Mucunski, ka deklaruar se Maqedonia e Veriut mbetet fuqishëm e përkushtuar ndaj rrugës evropiane, por kërkon një proces të parashikueshëm.
Edhe zëvendëskryeministri për Çështje Evropiane, Bekim Sali, e ka vlerësuar pozitivisht idenë e integrimit gradual, duke theksuar se ajo mund të ndihmojë në përshpejtimin e eurointegrimeve.
Ndryshimet kushtetuese mbeten kusht
Pavarësisht diskutimeve për reformimin e procesit të zgjerimit, kërkesat aktuale ndaj Maqedonisë së Veriut mbeten në fuqi. Komisioni Evropian vazhdon të kërkojë realizimin e ndryshimeve kushtetuese për përfshirjen e bullgarëve dhe komuniteteve të tjera, në përputhje me kornizën ekzistuese të procesit.
Komisionerja për Zgjerim, Marta Kos, ka theksuar se përparimi drejt anëtarësimit varet nga zbatimi i reformave dhe përmbushja e detyrimeve të marra.
Plani i ri që po përgatitet në Bruksel mund të sjellë ndryshime të rëndësishme në mënyrën se si vendet e Ballkanit Perëndimor afrohen me BE-në, ndërsa zhvillimet e ditëve të ardhshme pritet të tregojnë më qartë se çfarë do të ndryshojë konkretisht për Shkupin.
