Zjarret po përfshijnë Evropën Jugore në atë që tani konsiderohet si një nga sezonet më të këqija të zjarreve në vite. Situata ka detyruar evakuime masive, ka dëmtuar infrastrukturën dhe ka marrë jetë njerëzish.
Ndikimi i tyre në shëndetin e njerëzve dhe në sistemet e kujdesit shëndetësor po rritet gjithashtu në të gjithë rajonin.
“Këto nuk janë thjesht episode zjarri që ndikojnë në jetesën dhe krijojnë këtë rrezik të menjëhershëm; është një emergjencë e vërtetë shëndetësore”, tha për Euronews Health Dorota Jarosinska, Menaxhere e Programit në Qendrën Evropiane për Ndryshimet Klimatike, Mjedisin dhe Shëndetin e Organizatës Botërore të Shëndetësisë.
Ajo shtoi se ndikimet mund të vazhdojnë shumë kohë pasi zjarri të jetë shuar dhe mund të ndihen në një distancë të konsiderueshme nga vendi ku ndodhi zjarri.
“Ky tym që vjen nga zjarret mund të udhëtojë qindra, nëse jo mijëra kilometra, duke dëmtuar cilësinë e ajrit në vende shumë larg nga vetë zjarri, duke përfshirë zonat urbane që janë të banuara dendur, duke prekur potencialisht shumë njerëz”, shtoi Jarosinska.
“Nuk është e nevojshme të shohësh flakët ose një re tymi për të përjetuar rrezikun për shëndetin”.
Çfarë është tymi i zjarreve në pyje dhe pse është i dëmshëm
Tymi i zjarreve në pyje është një përzierje ndotësish toksikë, lëndësh grimcore dhe gazrash. Rreziqet shëndetësore mund të ndryshojnë në varësi të asaj që digjet, pasi zjarret shpesh konsumojnë plastikë, pajisje elektronike dhe bojëra që lëshojnë kimikate toksike në ajër.
“Këto grimca të vogla dhe të imëta mund të depërtojnë nga mushkëritë në gjakun tonë dhe të shkaktojnë një përgjigje në organizmin tonë, duke aktivizuar sistemin tonë imunitar dhe duke shkaktuar inflamacion”, tha Jarosinska.
Ndërsa simptomat tek njerëzit e shëndetshëm mund të jenë të lehta, të tilla si acarim i fytit dhe rrjedhje hundësh, Jarosinska vuri në dukje se ata me probleme shëndetësore mund të pësojnë një ndikim shumë më të madh.
Njerëzit me astmë ose sëmundje kronike pulmonare janë veçanërisht të prekshëm, siç janë edhe ata me sëmundje të zemrës, së bashku me fëmijët dhe të moshuarit.
“Simptomat janë të ndryshme dhe mund të variojnë nga të lehta në shumë të rënda, madje edhe kërcënuese për jetën”, shtoi Jarosinska.
Këshillat për shëndetin publik nuk duhet të lënë askënd pas dore
Megjithatë, Jarosinska vuri në dukje se këshillat e shëndetit publik kanë tendencë të jenë të përgjithshme, të synuara për popullatën më të gjerë dhe jo të përshtatura për ata që janë më në rrezik.
Përtej rekomandimeve të tilla si qëndrimi brenda dhe kufizimi i ushtrimeve fizike, udhëzime që u sjellin dobi të gjithëve, edhe nëse nevoja ndryshon në varësi të cilësisë së ajrit, Jarosinska bëri thirrje për këshilla më të nuancuara që i marrin më mirë në konsideratë grupet vulnerabël.
“Jepen gjithashtu këshilla për përdorimin e ajrit të kondicionuar dhe këtyre filtrave me efikasitet të lartë dhe kjo është një këshillë shumë e mirë për ata që i kanë këto pajisje”, tha Jarosinska.
Megjithatë, ajo paralajmëroi se disa nga këto udhëzime mund të lënë pas njerëzit që nuk kanë qasje në pajisje të tilla, ose në hapësira me ajër të pastër ose me ajër të kondicionuar.
Sipas Jarosinskas, pjesë e përgjegjësisë së autoriteteve është të sigurojnë hapësira ku njerëzit mund të freskohen dhe të kenë qasje në ajër të pastër, si dhe të sigurohen që këto hapësira të jenë të disponueshme për të gjithë në komunitet.
“[Autoritetet duhet] të kujdesen edhe për ata që janë në disavantazh, që nuk mund të kenë akses në kujdes shëndetësor, që nuk e dinë gjuhën lokale, që nuk kanë akses në informacion”, shtoi ajo.
Një presion në rritje mbi sistemet e kujdesit shëndetësor
Kjo përpjekje drejt qëndrueshmërisë dhe gatishmërisë për emergjencat klimatike përfshin gjithashtu forcimin e kapacitetit të sistemeve të kujdesit shëndetësor, vuri në dukje Jarosinska.
“Kur flasim për ekspozimin ndaj tymit të zjarreve në pyje dhe ndikimin në shëndet, mendojmë për individët, vuajtjet dhe problemet e tyre individuale. Por kjo është gjithashtu një barrë e madhe për sektorin e shëndetësisë.”
Ajo theksoi se profesionistët e kujdesit shëndetësor duhet të trajnohen dhe të pajisen me informacionin e duhur: ata duhet të kuptojnë se çfarë do të thotë cilësi e dobët e ajrit, si ta komunikojnë atë dhe çfarë këshillash t’i japin secilit pacient.
“Prioriteti i menjëhershëm është forcimi i pozicionit të sektorit të shëndetësisë: trajnimi i njerëzve, pajisja e tyre, në mënyrë që argumenti i shëndetit të komunikohet më fuqishëm dhe të përfshihet në veprimet lokale”, shtoi Jarosinska.
© SYRI.net
