Dy cisterna nafte që transportonin naftë saudite drejt Azisë janë detyruar të ndryshojnë kurs në Detin e Kuq të martën, pas kërcënimeve nga rebelët Houthi të Jemenit, të mbështetur nga Irani.
Përshkallëzimi i konfliktit në Lindjen e Mesme po pengon lundrimin nëpër dy nga rrugët më të rëndësishme të transportit të naftës në botë.
Ndryshimi i itinerarit ndodhi pasi forcat amerikane bombarduan gjatë natës objektiva në jug dhe perëndim të Iranit, ndërsa Teherani goditi objektiva amerikane në Bahrejn, Kuvajt dhe Jordani. Të paktën një cisternë nafte është goditur edhe në Ngushticën e Hormuzit, në zhvillimin më të fundit të dhunës që praktikisht ka hedhur poshtë marrëveshjen e përkohshme të paqes të nënshkruar muajin e kaluar.
Houthit kanë njoftuar të hënën vendosjen e një bllokade detare ndaj Arabisë Saudite, duke hapur një front të ri të mundshëm në luftë dhe duke rritur rrezikun për furnizimet globale me energji dhe tregtinë ndërkombëtare përtej rajonit të Gjirit.
Dy cisternat, të cilat këtë javë kishin ngarkuar naftë saudite me destinacion Kinën dhe Indinë, bënë kthesë dhe u drejtuan sërish drejt Kanalit të Suezit, sipas të dhënave të kompanisë LSEG. Megjithatë, burime kanë thënë për Reuters se porti saudit i Yanbus në Detin e Kuq vazhdon të funksionojë normalisht.
Çmimet e naftës janë rritur me rreth 2% pas sulmeve të fundit, por shenjat se Teherani dhe Uashingtoni dëshirojnë të rifillojnë diplomacinë ndihmuan në kufizimin e rritjes së mëtejshme të çmimeve.
Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) ka thënë se kishte goditur qendra komanduese ushtarake iraniane, kapacitete detare, vende lëshimi raketash dhe dronësh, si dhe sisteme të mbrojtjes ajrore në valën e saj më të fundit të sulmeve.
Ndërkaq, Garda Revolucionare e Iranit, ka thënë se kishte goditur infrastrukturë në Bahrejn që i përkiste kompanisë amerikane të teknologjisë Amazon, si kundërpërgjigje ndaj asaj që e cilësoi si një sulm amerikan ndaj kantierit të ndërtimit të centralit bërthamor të planifikuar në Darkhovin.
Mediat shtetërore iraniane kanë raportuar gjithashtu se forcat iraniane kishin goditur objektet e akomodimit të personelit ushtarak amerikan në Bazën Ajrore Sheikh Isa në Bahrejn. Deri tani nuk ka pasur reagim nga ushtria amerikane, Bahrejni apo Amazon lidhur me këto incidente.
Ushtria iraniane ka thënë se të martën kishte nisur sulme me dronë kundër tri bazave ushtarake amerikane në Kuvajt. Garda Revolucionare ka njoftur gjithashtu se kishte goditur një objekt ushtarak amerikan në Jordani, ndërsa autoritetet jordaneze kanë thënë se forcat e tyre kishin penguar dhe rrëzuar pesë dronë iranianë.
Agjencia britanike për sigurinë detare UKMTO ka njoftuar të martën se një cisternë në Ngushticën e Hormuzit kishte raportuar se ishte goditur nga një predhë, duke detyruar ekuipazhin ta braktiste anijen dhe të hipte në një varkë shpëtimi.
Garda Revolucionare iraniane ka thënë gjithashtu se dy cisterna nafte ishin përfshirë nga zjarri pas shpërthimeve, ndërsa po përpiqeshin të kalonin në korsinë jugore të lundrimit në Ngushticën e Hormuzit, përmes së cilës normalisht kalon rreth një e pesta e furnizimeve globale me naftë dhe gaz natyror të lëngshëm (LNG).
Sipas të dhënave të kompanisë Kpler, vetëm katër anije që transportonin mallra kaluan nëpër ngushticë të hënën, kryesisht duke përdorur korsinë veriore pranë brigjeve të Iranit, krahasuar me shtatë anije një ditë më parë.
Irani ka ushtruar ditëve të fundit presion mbi rebelët Houthi që të mbyllnin ngushticën Bab el-Mandeb, hyrjen drejt Detit të Kuq, nëse Shtetet e Bashkuara do të vazhdonin sulmet ndaj infrastrukturës energjetike iraniane, duke vënë kështu në rrezik dy nga arteriet më të rëndësishme energjetike në botë.
Një mbyllje e plotë e ngushticës Bab el-Mandeb mund të ulë furnizimin global me naftë me rreth 7%, pasi do të pengonte shumicën e eksporteve saudite të naftës të dilnin nga rajoni, duke iu shtuar edhe uljes prej rreth 10% të flukseve të naftës si pasojë e luftës në Gjirin Persik.
