Një ligj amerikan për mbrojtjen e vitit 2026 nuk e ndalon drejtpërdrejt tërheqjen e trupave nga Evropa, por vendos kushte procedurale për çdo reduktim të madh të pranisë ushtarake.
Sipas këtij kuadri, çdo ulje e ndjeshme e forcave duhet të shoqërohet me konsultime paraprake dhe arsyetime zyrtare, duke e bërë më të vështirë marrjen e një vendimi të tillë pa debat të gjerë dhe miratim të kujdesshëm institucional, shkruan euronews.
Sipas Pentagonit, SHBA planifikon të tërheqë rreth 5,000 ushtarë nga Gjermania, një lëvizje që ka ngritur shqetësime për një reduktim më të gjerë të pranisë ushtarake amerikane në Evropë.
Aktualisht, në Gjermani janë të stacionuar rreth 36,000 ushtarë amerikanë, së bashku me disa baza dhe infrastrukturë të rëndësishme ushtarake. Ndër to përfshihet edhe baza ajrore Ramstein, e cila shërben si një qendër strategjike, si dhe seli komanduese dhe një qendër mjekësore që ka trajtuar të plagosurit nga konfliktet në Afganistan dhe Irak.
Në nivel evropian, numri i trupave amerikane vlerësohet të luhatet mes 80,000 dhe 100,000 ushtarësh, në varësi të rotacioneve dhe dislokimeve të përkohshme të forcave.
Këto baza ushtarake luajnë një rol të rëndësishëm në strukturën e NATO-s në Evropë, pasi shërbejnë si qendra për strehimin e forcave amerikane dhe mbështesin stërvitjet dhe operacionet e përbashkëta me aleatët evropianë.
Reduktimi i planifikuar prej rreth 5000 trupash përbën afërsisht 14 për qind të numrit total të ushtarëve amerikanë të stacionuar në Gjermani, duke e bërë atë një ndryshim të ndjeshëm në praninë ushtarake të SHBA-së në vend.
Sipas planit, ndër njësitë që pritet të tërhiqen përfshihen një brigadë luftarake dhe një batalion artilerie me rreze të gjatë veprimi, të cilat më parë ishin parashikuar për dislokim nga administrata e Joe Biden. Këto njësi, sipas të njëjtit plan, nuk do të vendosen më në Evropë.
Zëdhënësi i Pentagonit, Sean Parnell, deklaroi se vendimi është marrë pas një “rishikimi të plotë të pozicionimit të forcave të Departamentit në Evropë” dhe se ai është në përputhje me “kërkesat e teatrit të operacioneve dhe kushtet në terren”.
Njoftimi për tërheqjen e trupave erdhi në një moment tensionesh diplomatike, përfshirë edhe kritikat e liderit gjerman Friedrich Merz ndaj veprimeve të administratës Trump në Iran. Në këtë kontekst, vendimi shihet nga disa analistë si pjesë e një qasjeje më të gjerë strategjike të SHBA-së ndaj pranisë së saj ushtarake në Evropë.
Ky zhvillim është gjithashtu në linjë me qëndrime të mëhershme të presidentit amerikan, Donald Trump, i cili gjatë mandatit të tij të parë në vitin 2020 kishte paralajmëruar një plan për të tërhequr rreth 9500 ushtarë amerikanë nga Gjermania.
Ky plan u përball me kundërshtime në Kongres dhe më pas u pezullua nga administrata e presidentit amerikan Joe Biden, e cila mori detyrën në vitin 2021.
Megjithatë, pavarësisht kritikave nga ligjvënës si nga Partia Republikane ashtu edhe nga Partia Demokratike për propozimet e fundit për tërheqjen e trupave, Trump e ka forcuar qëndrimin e tij. Të shtunën, duke folur për gazetarët në Florida, ai deklaroi se administrata e tij do të ulë “shumë më tepër” se 5000 trupat e përmendur deri tani, duke sinjalizuar një mundësi për reduktime edhe më të thella të pranisë ushtarake amerikane në Evropë.
A mundet Trump të zvogëlojë ndjeshëm numrin e trupave amerikane në Evropë?
Disa analistë dhe komentues kanë theksuar se një ligj amerikan për mbrojtjen, i miratuar këtë vit, vendos kufizime të rëndësishme për Pentagonin lidhur me uljen e ndjeshme të numrit të trupave të dislokuar në Evropë.
Sipas Seksionit 1249 të Aktit të Autorizimit të Mbrojtjes Kombëtare për vitin 2026, administratat amerikane janë të kufizuara në mënyrën se si mund të përdorin fondet e Pentagonit për të realizuar reduktime të mëdha të pranisë ushtarake.
Në mënyrë konkrete, ligji përcakton se Pentagoni nuk mund të përdorë buxhetin e tij për të ulur numrin e trupave në Evropë nën 76 mijë për më shumë se 45 ditë, përveç nëse plotësohen kushte specifike të paracaktuara. Kjo dispozitë synon të sigurojë që çdo ndryshim i madh në praninë ushtarake të SHBA-së në kontinent të bëhet gradualisht dhe me mbikëqyrje institucionale.
Këto kushte përfshijnë që çdo ulje e trupave duhet të justifikohet si në interes të sigurisë kombëtare të SHBA-së, të shoqërohet me konsultime paraprake me aleatët e NATO-s dhe t’i paraqitet Kongresit një raport i detajuar mbi vendimin.
Për më tepër, parashikohet edhe një periudhë pritjeje, që do të thotë se reduktimet e mëdha të forcave nuk mund të zbatohen menjëherë, por vetëm pas përmbushjes së të gjitha procedurave dhe afateve të përcaktuara ligjore.
Përtej këtyre kufizimeve ligjore, analistët theksojnë se tërheqja e trupave nga Evropa është një proces kompleks, logjistikisht i ndërlikuar dhe financiarisht i kushtueshëm, i cili kërkon planifikim të kujdesshëm dhe koordinim të ngushtë me aleatët.
Në një analizë të Liana Fix nga think tank-u amerikan Council on Foreign Relations, theksohet se forcat amerikane të stacionuara në Gjermani nuk funksionojnë si njësi të izoluara, por janë të integruara në struktura më të gjera komanduese globale.
Për këtë arsye, çdo zhvendosje apo tërheqje e tyre nuk është një proces i thjeshtë administrativ, por një operacion logjistik dhe strategjik i ndërlikuar. Sipas analizës, një ndryshim i tillë do të ishte jo vetëm i kushtueshëm, por mund të ndikonte edhe në gatishmërinë ushtarake dhe kapacitetin operacional të SHBA-së në Evropë dhe më gjerë.
Nga ana gjermane, zyrtarët kanë tentuar deri tani të minimizojnë ndikimin e menjëhershëm të një reduktimi prej 5000 trupash, duke e paraqitur atë si të menaxhueshëm brenda strukturës ekzistuese të mbrojtjes dhe bashkëpunimit me NATO-n.
Ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, e ka cilësuar këtë zhvillim si “të parashikueshëm”, duke theksuar njëkohësisht nevojën që Evropa të marrë më shumë përgjegjësi për sigurinë e saj.
Edhe ministri i Jashtëm gjerman, Johann Wadephul dhe kancelari Friedrich Merz kanë reaguar me qetësi ndaj njoftimit. Merz, në një intervistë televizive të dielën, u shpreh se “ata po i ripozicionojnë vazhdimisht njësitë e tyre ushtarake në mbarë botën, dhe edhe ne preken prej kësaj”, duke e paraqitur situatën si pjesë të një dinamike më të gjerë strategjike të SHBA-së.
Ndërkohë, disa kritikë dhe politikanë kanë ngritur shqetësimin se rreziku më i madh nuk lidhet vetëm me tërheqjen e trupave, por me mosvendosjen e raketave Tomahawk në territorin gjerman.
Sipas tyre, një vendim i tillë do të krijonte një boshllëk të rëndësishëm në kapacitetin raketor të mbrojtjes, të cilin Gjermania nuk do të ishte në gjendje ta zëvendësonte vetë në afat të shkurtër.
