Shtrenjtimi i transportit ndërurban po bëhet një barrë e re për familjet që varen nga autobusi për punë, studime apo shërbime shëndetësore. Për një familje me të ardhura mesatare, vetëm udhëtimi drejt Shkupit mund të marrë një pjesë të konsiderueshme të buxhetit mujor.
Çmimet e biletave të autobusëve në disa nga linjat kryesore drejt Shkupit janë rritur, ndërsa për qytetarët që udhëtojnë çdo ditë kjo nuk është më një shpenzim i vogël ditor, por një kosto fikse që mund të arrijë në mijëra denarë në muaj.
Nga Kumanova në Shkup, bileta njëdrejtimëshe tani kushton 200 denarë, nga 170 denarë sa ishte më parë, ndërsa bileta mujore kushton 6.000 denarë.
Në linjën Tetovë–Shkup, bileta njëdrejtimëshe është rritur nga 200 në 250 denarë, ndërsa bileta mujore kushton 6.500 denarë.
Nga Velesi në Shkup, bileta mujore kushton 5.500 denarë, ndërsa një drejtim është 200 denarë.
Çmimet ndryshojnë edhe për qytetet e tjera. Nga Bitola në Shkup një drejtim kushton 600 denarë, ndërsa bileta vajtje-ardhje 950 denarë. Nga Ohri një drejtim është 980 denarë, ndërsa vajtje-ardhja 1.380 denarë. Nga Strumica një drejtim kushton 650 denarë.
Nga Kavadari në Shkup një drejtim kushton 450 denarë, vajtje-ardhja 650 denarë, ndërsa bileta mujore arrin në 7.500 denarë.
Nga Shtipi një drejtim është 360 denarë, ndërsa vajtje-ardhja 650 denarë dhe nuk ka biletë mujore. Nga Kërçova, në varësi të transportuesit, një drejtim kushton 480, 530 ose 580 denarë, ndërsa bileta vajtje-ardhje 630, 680 ose 750 denarë.
Sa kushton kjo në të vërtetë për një familje?
Këtu problemi bëhet shumë më serioz.
Nëse një familje nga Kumanova ka dy fëmijë që udhëtojnë çdo ditë në Shkup për studime dhe secili përdor biletë mujore prej 6.000 denarësh, vetëm për dy studentët familja duhet të ndajë:
6.000 + 6.000 = 12.000 denarë në muaj.
Nëse edhe njëri prej prindërve udhëton çdo ditë në Shkup për punë dhe përdor biletë mujore, shpenzimi total arrin në:
18.000 denarë në muaj.
Kjo do të thotë 216.000 denarë në vit vetëm për transport.
Nëse udhëtimi paguhet me bileta të veçanta dhe jo me bileta mujore, shpenzimi është edhe më i lartë. Për një person nga Kumanova që udhëton çdo ditë, dy herë në ditë, për 22 ditë pune, kostoja arrin rreth 8.800 denarë në muaj.
Për Tetovën, me 250 denarë një drejtim, i njëjti udhëtim për 22 ditë pune kushton rreth 11.000 denarë në muaj.
Një pagë mesatare dhe një llogari që nuk del
Sipas të dhënave më të fundit të Entit Shtetëror të Statistikës, paga mesatare neto në qershor 2026 ishte 48.381 denarë.
Nëse një i punësuar me pagë rreth 48.381 denarë udhëton çdo ditë nga Kumanova në Shkup, vetëm transporti me bileta ditore mund t’i marrë rreth 8.800 denarë, ose rreth 18,2 për qind të pagës.
Në Tetovë, transporti ditor do të merrte rreth 11.000 denarë, ose rreth 22,7 për qind të një page prej 48.381 denarësh.
Me biletë mujore, situata është pak më e favorshme, por shpenzimi përsëri është i madh: 6.000 denarë për Kumanovën ose 6.500 denarë për Tetovën.
Dhe kjo është vetëm rruga për në punë.
Pas transportit mbeten ushqimi, energjia elektrike, uji, ngrohja, telefonat, interneti, veshmbathja, shpenzimet shëndetësore, shpenzimet e fëmijëve, si dhe çdo shpenzim i paplanifikuar.
Sipas Lidhjes së Sindikatave të Maqedonisë, shporta minimale sindikale për një familje katër anëtarëshe në gusht 2026 ishte 68.675 denarë. Vetëm ushqimi dhe pijet përbënin 25.032 denarë, ndërsa arsimi 7.192 denarë, veshmbathja 6.511 denarë dhe shpenzimet për ujë, energji elektrike dhe ngrohje rreth 6.370 denarë. Me qira për një banesë prej 60 metrash katrorë, shporta arrinte në 84.050 denarë.
Pra, një familje që jeton me një pagë mesatare prej rreth 48 mijë denarësh është shumë larg shumës që nevojitet për mbulimin e shpenzimeve minimale të një familjeje katëranëtarëshe.
Dy studentë – një barrë që nuk shihet vetëm në çmimin e biletës
Problemi bëhet edhe më i madh për familjet që kanë dy fëmijë në universitet.
Nëse dy studentë nga Kumanova udhëtojnë çdo ditë në Shkup dhe secili paguan biletë mujore prej 6.000 denarësh, 12.000 denarë në muaj shkojnë vetëm për transport.
Nëse njëri prind gjithashtu punon në Shkup dhe udhëton me autobus, shuma shkon në 18.000 denarë.
Kjo është më shumë se 37 për qind e pagës mesatare neto prej 48.381 denarësh.
Në një familje ku vetëm një person sjell të ardhura, matematikisht kjo do të thotë se pas transportit mbeten vetëm rreth 30.381 denarë për çdo shpenzim tjetër të familjes.
Dhe këtu lind pyetja kryesore: si duhet ta përballojë një familje këtë barrë, nëse ka dy studentë, një prind që punon dhe të ardhura që janë në nivelin e pagës mesatare?
Transporti publik duhet të jetë mundësi për qytetarët që punojnë dhe studiojnë jashtë qytetit të tyre. Por kur një pjesë gjithnjë e më e madhe e pagës shkon vetëm për të arritur në punë ose në fakultet, udhëtimi ndërurban nuk është më thjesht çështje transporti – bëhet çështje sociale dhe ekonomike.
Rritja e kostove të karburantit dhe mirëmbajtjes mund të jetë argument i transportuesve për rritjen e çmimeve. Por për qytetarin mbetet një pyetje shumë më konkrete: a po rriten të ardhurat me të njëjtin ritëm me shpenzimet që qytetari detyrohet t’i paguajë vetëm për të shkuar në punë, universitet apo për të marrë shërbimet që nuk i ka në qytetin e tij?
Për shumë familje, përgjigjja tashmë është e qartë – çdo rritje e re e biletës do të thotë një shpenzim më pak për ushqim, fëmijët, faturat apo nevojat e tjera të muajit./INA/
