Fejzi HAJDARI
Deklarata e Ivica Daçiqit se “flamuri serb do të valojë mbi Prizren” nuk është një fjali e zakonshme e një politikani në fushatë. Është një deklaratë me ngarkesë kërcënuese, që prek drejtpërdrejt sovranitetin e Kosovës dhe kujtesën e një populli që ka paguar me gjak për lirinë e tij.
Ish-ministri gjerman për Evropën, Michael Roth, e tha qartë: kjo rrugë çon drejt luftës, jo drejt Bashkimit Evropian. Ai kërkoi madje që BE-ja të mos vazhdojë ta financojë Serbinë pa përgjegjësi për deklarata dhe qëndrime të tilla.
Po shqiptarët? Ku janë zërat e tyre politikë? Ku është reagimi i përbashkët institucional? Ku është debati publik për një deklaratë që nuk duhet të kalojë si një tjetër episod i zhurmës ballkanike?
Tirana zyrtare, e kujdesshme deri në heshtje!
Është shqetësuese që Tirana zyrtare, me Edi Ramën në krye, nuk shfaq të njëjtën vendosmëri publike kur vihet në pikëpyetje interesi shtetëror i Kosovës. Në çështje të tilla nuk mjaftojnë diplomacia e buzëqeshjeve, deklaratat e përgjithshme dhe llogaritë politike. Kosova nuk ka nevojë për solidaritet ceremonial, por për mbështetje të qartë, të matur dhe të vendosur.
Nuk kërkohet që çdo deklaratë të shndërrohet në krizë diplomatike. Kërkohet që kërcënimet ndaj territorit dhe sovranitetit të Kosovës të marrin përgjigjen e duhur politike dhe diplomatike. Sepse kur dikush flet për flamurin e Serbisë mbi Prizren, heshtja nuk mund të shitet si strategji pa dhënë llogari për arsyet e saj.
Prishtina dhe mediat: pse kaq pak debat për një çështje kaq të madhe?
Është po aq e drejtë të shtrohet pyetja pse kjo deklaratë nuk po prodhon një debat më të gjerë e më këmbëngulës në hapësirën publike të Kosovës. Mediat kanë të drejtë të zgjedhin temat, por kërcënimet që lidhen me sovranitetin e vendit meritojnë vëmendje të veçantë, analiza serioze dhe pyetje të drejtpërdrejta ndaj institucioneve.
Dje mund të ketë pasur debate të pafundme për sukseset, dështimet dhe deklaratat e Albin Kurtit. Por kur preket interesi shtetëror i Kosovës, standardi duhet të jetë i njëjtë: të flitet, të kërkohen përgjigje dhe të mos lejohet që çështjet thelbësore të mbulohen nga zhurma e ditës.
Nuk është problemi nëse mediat kritikojnë Kurtin apo e mbështesin. Problemi nis kur interesi shtetëror trajtohet si temë partiake dhe reagimi ndaj kërcënimeve matet me simpatitë politike.
Partitë shqiptare në Maqedoninë e Veriut: provincionalizëm politik përballë një çështjeje kombëtare!
Por heshtja bëhet edhe më domethënëse kur vështrohen partitë shqiptare në Maqedoninë e Veriut. Ato shpesh janë të zëshme për pushtetin, postet, tenderët, përplasjet mes vete dhe betejat për protagonizëm. Por kur në rajon shfaqen deklarata që prekin drejtpërdrejt Kosovën dhe sigurinë e shqiptarëve, zërat e tyre dëgjohen shumë më pak.
A nuk e kuptojnë se siguria e Kosovës nuk është një çështje e largët për shqiptarët e Maqedonisë së Veriut? Se stabiliteti i rajonit, respektimi i kufijve dhe refuzimi i politikave kërcënuese janë interesa që i tejkalojnë kufijtë partiakë?
Nëse nuk kanë një qëndrim të qartë për një deklaratë të tillë, atëherë qytetarët kanë të drejtë t’i pyesin: çfarë i pengon të reagojnë? Kujdesi diplomatik, llogaritë politike apo bindja se kjo nuk u përket?
Heshtja, natyrisht, nuk është provë se dikush pajtohet me Daçiqin. Por në politikë, heshtja përballë një çështjeje të rëndësishme krijon vakum, dhe vakumi u lë hapësirë atyre që kërcënojnë të flasin pa kundërshtim të mjaftueshëm.
Heshtja nuk është gjithmonë neutralitet. Ndonjëherë është dorëzim i hapësirës publike.
Nuk kërkohet që Tirana, Prishtina, mediat apo partitë shqiptare të reagojnë me retorikë nacionaliste dhe të ndezin tensionet. Përkundrazi, kërkohet përgjegjësi, qartësi dhe mbrojtje e parimeve mbi të cilat ndërtohet paqja: sovraniteti, integriteti territorial dhe moskërcënimi i fqinjëve.
Por nëse një politikan i lartë serb flet për valëvitjen e flamurit serb mbi Prizren dhe reagimi shqiptar mbetet i vakët, atëherë problemi nuk është vetëm deklarata e Daçiqit. Problem bëhet edhe mungesa e një përgjigjeje të denjë politike.
Kosova nuk është pronë e asnjë partie, as e një lideri dhe as e një qeverie. Ajo është interes shtetëror shqiptar që kërkon mbështetje përtej kalkulimeve ditore.
Dhe pikërisht këtu matet serioziteti politik: jo vetëm kur ka duartrokitje, fushata e përfitime, por sidomos kur duhet të thuhet qartë se ku mbaron loja politike dhe ku fillon interesi shtetëror.
Sepse, në raste të tilla, heshtja nuk e zgjidh problemin. Ajo vetëm i bën pyetjet edhe më të rënda.
