Komunat në Maqedoni i mbledhin joefikas taksat mbi pronën e paluajtshme, nuk kanë regjistra të përditësuar, ndërsa shlyejnë borxhet për vonesa në pagesë dhe kamata…
Afër 50 milionë euro kanë mbetur të papaguara për periudhën nga 2020 deri në 2024, ndërsa gati 4 milionë euro borxhe janë shlyer. Problemi rritet edhe për shkak të mosplotësimit të departamenteve tatimore në komuna, mungesës së inspektorëve tatimorë – vetëm një nga Administrata e Taksave Publike (UJ P) dhe 16 inspektorë në të gjithë shtetin.
Enti Shtetëror për Revizion (ESHR) ka konstatuar se taksat llogariten sipas çmimeve jorealiste të vlerës, të cilat me vite nuk janë ndryshuar, dhe nuk ka kush të bëjë vlerësim të ri.
Sipas Programit Vjetor të Punës për 2025, DZR ka kryer revizion të suksesit me temën “Efikasiteti i masave dhe politikave për administrimin e taksave, taksave komunale dhe tarifave lokale”, me qëllim të japë përgjigje në pyetjen nëse masat dhe politikat për administrimin e taksave lokale janë efikase në sigurimin e mbledhjes në kohë dhe të plotë të të ardhurave dhe menaxhimin fiskalisht përgjegjës.
Revizioni ka mbuluar aktivitetet nga 2020 deri në 2024, ndërsa çështje të caktuara para dhe pas kësaj periudhe.
Konkluzione kryesore nga revizioni:
– Mjedisi në të cilin njësitë e vetëqeverisjes lokale ushtrojnë kompetencat e tyre nuk mundëson përcaktim dhe mbledhje efikase të të ardhurave vetjake.
– Kuadri ligjor ekzistues nuk parashikon përditësimin e regjistrit të pronës së paluajtshme sipas detyrës zyrtare.
– Metodologjia për llogaritjen e vlerës së objekteve është e vjetruar dhe nuk i mbulon llojet e reja të objekteve dhe materialeve.
– Vetëm 15 komuna kanë bërë rivlerësim të vlerës së tregut.
– Komunat nuk i shfrytëzojnë plotësisht kapacitetet fiskale, duke gjeneruar 2.934.384 mijë denarë (rreth 47.76 milionë euro) kërkesa të papaguara për taksa, tarifa dhe kompensime.
– 67% e taksave të papaguara për pronën janë më të vjetra se 5 vjet.
– Ka mungesë koordinimi mes institucioneve, softuerë të pazhvilluar dhe mbikëqyrje të dobët (vetëm 16 inspektorë në të gjitha komunat).
