Covid-19 – keqkuptimet që vrasin

Shkruan: Senat Ferati

Pandemia e virusit Corona sot po i detyron njerëzit të ballafaqohen më intensivisht me brishtësinë e ekzistencës njerëzore, që më me ngulm të kërkojnë kuptimësinë e jetës së tyre dhe të gjejnë burime shpirtërore për rezistencë sa më efektive psikologjike ndaj kësaj sëmundjeje, meqë prezenca gjithkah e vdekjes po i bën njerëzit gjithnjë më depresiv e më të pasigurtë. Është prezente një pasiguri ontologjike. Por, duhet pranuar se kjo është vetëm njëra anë e medaljes, sepse pikërisht brishtësia e ekzistencës sonë jetën tonë e bënë më të vlefshme, më të bukur, na bën më të ndërgjegjshëm për veçantinë e secilës ditë që e përjetojmë. Dhe prapseprap, kudo dominon interpretimi teologjik i kësa pandemie; nga besimtarët e besimeve monoteiste përjetohet si denim dhe sprovë nga Zoti për shkak të devijimeve morale të njeriut, kurse nga besimtarët e feve tjera (dhe ateistëve) si “denim” nga natyra për shkak të abuzimit me begatitë natyrore!

Por, vërtetë, a është pandemia denim nga ana e Perëndisë?

Besimtarët musliman e dinë se si reagoi profeti Muhamed kur i vdiq djali i tij, Ibrahimi, kur në të njejtën ditë ndodhi eklipsi i diellit. Asokohe këtë fenomen njerëzit e interpretuan kinse edhe natyra, gjithësia, është pikëlluar nga vdekja e djalit të Profetit më të dashur të Zotit, se një rastësi e këtillë është e pamundshme të ndodhë pa caktimin e Tij! Për shoqërinë e atëhershme arabe fenomeni i eklipsit dukej misterioz, ashtu siç edhe përhapja e shpejt e virusit në përmasa planetare për shumë njerëz të sotëm po duket misterioz, sikur vepron “dora” e dikujt në prapaskenë (masonët, iluminatët)! Por Profeti demantoi interpretimin e këtillë “teologjik” të fenomenit në fjalë dhe u sqaroi se vdekja është dukuri biologjike, kurse eklipsi është dukuri kozmike e zakonshme dhe se nuk ka këtu asgjë mistike e as misterioze.

Me fjalë tjera, Islami mëson se ngjarje të ndryshme, përveç tjerash, mund të kenë edhe kuptim thjeshtë kozmik, meqë zhvillohen sipas ligjshmërive të kësaj kote, të cilat ligjshmëri Zoti i ka ‘instaluar’ në të, dhe se kuptimësia e ngjarjeve nuk duhet të shterrohet vetëm në moralizim, pra në shpërblim, sprovë apo dënim.

Kurani dhe Bibla na tregojnë për ngjarjen e profetit Jusuf se si ballafaqohej ky me sfidat morale, politike, dhe ato natyrore. Jusufi, edhe pse padrejtësisht, me komplot, ishte burgosur, kur i erdhi lajmi të lirohej nga burgu, nuk pranoi të dilte pa një dëshmi konkrete për pafajësinë e tij. Dhe ky akt është i çuditshëm sipas këndvështrimit të rëndomt fetar, meqë ky e dinte se ishte i pafajshëm para Perëndisë dhe se për këtë nuk i i duhej dëshmia, sidomos jo dëshmia e pushtetit “të pa fe”! Si profet, këtij duhej të i mjaftonte ‘të mos gjykojë me asnjë ligj tjetër, përpos me ligjin e Perëndisë’. Por, jo, ky njihte edhe legjitimitetin e pushtetit të faraonit. Bile edhe më shum se kaq, pa iu kërkuar ky i ofroi faraonit që dijen dhe aftësitë e tija të i vënte në shërbim të pushtetit për tu ballafaquar me sfidat që e prisnin shtetindhe shoqërinë – pas 7 viteve bollëk, 7 vitet tjera me thatësira. Pra, ishte ky një akt vullnetar, i pakushtëzuar nga faraoni. Por, as Jusufi nuk e kushtëzoi faraonin që të pranonte besimin e Jusufit nëse ky me sukses do ta përballonte krizën e madhe të urisë. Bile, edhe më shum se kaq, pas 7 viteve të begatshme, kur filluan 7 vitet me thatësi, ky ia imponoi faraonit që të ua falte njerëzve borxhet që kishin ndaj shtetit dhe kërkoi që edhe faraoni, sikur edhe Jusufi, të hanin vetëm dy herë në ditë, për shtatë vite, që kështu të dëshmonin solidaritet dhe të kursenin e të kujtonin njerëzit tjerë që i shin në skamje, kurse njerëzve u sugjeroi që mos të mbillnin në 7 vitet e thatësisë, por të e ruanin farën për kohën pas kësaj.

Pra, ishte koha kur duhej të dëshmohej humaniteti e jo hakmarrja. Profeti veproi me drejtësi edhe pse i ishte bërë padrejtësi, sepse duhej mundësuar që, fillimisht, njerëzit të tejkalonin krizën e urisë, të e ruanin jetën, që të mundej më pastaj të u flitet për besimin në një Zot, që kështu të shpëtonin edhe në jetën tjetër. Askund Kurani këtë ngjarje nuk e spjegon me terme teologjike, se kinse kjo ishte sprovë, apo denim për njerëzit, sikur ishte rasti me popullin e Adit apo Themudit.
Kur e mori funksionin e tij (ministër i ekonomisë dhe rezervave), si njeri i dytë në pushtet pas faraonit, Jusufi në mënyrë diskrete iu lut Zotit, e falemnderoi Atë për të mirat dhe i kërkoi mbështetje në përballimin me sfidat qe e prisnin. Por ky nuk e shfrytëzoi pushtetin dhe situatën konkrete që të promovonte besimin e tij.

Porosia e historisë së profetit Jusuf është se edhe në kohëra të zakonshme, edhe në kohëra të jashtëzakonshme, besimtari nuk duhet të reagojë me defetizëm e me fatalizëm, por as me ‘mendime pozitive’ fallso, por me reagime të ndërgjegjëshme, kreative e sistematike, me planifikime të themelta e me programe adekuate për përkrahje të shoqërisë të kontribojë në mirqenien e përgjithshme të njerëzimit. Në situatat kritike, siç është edhe pandemia e tanishme, kur neglizhenca po tregohet vrastare, nuk duhet teologjizuar tepër nëse kjo është sprovë apo denim nga Zoti, e as të “mbështetemi” në teoritë konspirative se këtë e kanë kurdisur masonët, por duhet rrespektuar rekomandimet e ekspertëve gjegjës duke iu përmbajtur masave preventive, duke u vaksinizuar, duke realizuar investime të vazhdueshme në hulumtimet shkencore e në pajisjet bashkohore medicinale. Dhe pastaj të mbështetemi edhe te Zoti.

Kështu vepruan Ugur Sahin dhe Ozlem Tureci, hulumtues në koncernin Biontech, të cilët me zbulimin e vaksinës dëshmuan se edhe mendja muslimane mund të bëjë zbulime shkencore të rëndësishme nëse i mbisundon njohuritë bashkohore shkencore dhe nëse këto i aplikon me kreativitet dhe angazhim sistematik, pa mos humbur kohë në debate kazuistike.