Përfaqësuesja e lartë e Bashkimit Evropian për Politikë të Jashtme dhe Siguri, Kaja Kallas, ka paralajmëruar se rikthimi i presidentit rus Vladimir Putin në samitet e G20-s do të dërgonte mesazh të gabuar për përgjegjësinë e Rusisë në luftën kundër Ukrainës.
Në një intervistë për televizionin Bloomberg, Kallas deklaroi se pjesëmarrja e Rusisë në takimet ndërkombëtare të nivelit të lartë nuk duhet të interpretohet si normalizim i marrëdhënieve diplomatike, përderisa vazhdon agresioni rus në Ukrainë.
“Normalizimi i rikthimit të Rusisë në këto forume ndërkombëtare nënkupton normalizimin e krimeve të luftës që kryhen çdo ditë në Ukrainë”, deklaroi Kallas.
Ajo theksoi se pushtimi rus bie ndesh me parimet e Kartës së Kombeve të Bashkuara, të cilat shtetet pjesëmarrëse në G20 janë zotuar t’i respektojnë.
Deklarata e saj vjen para samitit të liderëve të G20-s, që do të mbahet më 14 dhe 15 dhjetor në Majami të Floridës, nën mikpritjen e presidentit amerikan Donald Trump.
Putini ende nuk ka konfirmuar nëse do të marrë pjesë në këtë takim. Herën e fundit ai mori pjesë personalisht në një samit të G20-s në vitin 2019, tri vjet para fillimit të pushtimit rus të Ukrainës në shkurt të vitit 2022.
Incident diplomatik: Ministrat refuzojnë fotografinë me Lavrovin
Paralajmërimi i Kallas vjen pas një incidenti diplomatik në takimin ministror të G20-s në Atlanta, ku përfaqësues të disa vendeve evropiane refuzuan të fotografohen së bashku me ministrin e Jashtëm rus, Sergej Lavrov.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, i cili ishte nikoqir i takimit, anuloi fotografinë tradicionale të përbashkët për shkak të kundërshtimeve të disa pjesëmarrësve.
Sipas burimeve diplomatike, rreth një e treta e përfaqësuesve në takim, përfshirë diplomatë nga Australia dhe Kanadaja, kundërshtuan fotografinë e përbashkët me Lavrovin.
Ministri i Jashtëm gjerman, Johann Wadephul, deklaroi se një fotografi e tillë nuk është e pranueshme përderisa marrëdhëniet me Rusinë mbeten të dëmtuara për shkak të luftës në Ukrainë.
“Në asnjë mënyrë nuk do të ketë fotografi të përbashkët të partnerëve evropianë me zotin Lavrov, sepse marrëdhëniet me Rusinë nuk janë normale”, deklaroi Wadephul.
Kallas mbështeti qëndrimin e përfaqësuesve evropianë, duke theksuar se Lavrov është nën sanksione ndërkombëtare.
“Ne nuk duam të qëndrojmë pranë tij në këto forume”, tha ajo.
Megjithatë, Kallas vlerësoi se prania e ministrit rus u mundëson diplomatëve perëndimorë të kundërshtojnë drejtpërdrejt pretendimet e Moskës për luftën në Ukrainë.
BE-ja kërkon sanksione të reja kundër Rusisë
Kallas u bëri thirrje aleatëve perëndimorë që të shtojnë presionin ekonomik dhe politik ndaj Moskës përmes sanksioneve më të ashpra.
Ajo përshëndeti vendimin amerikan për miratimin e shitjes së 500 raketave interceptuese për sistemet kundërraketore Patriot të Ukrainës, duke e cilësuar këtë si hap pozitiv për forcimin e mbrojtjes ajrore ukrainase.
“Ky është një zhvillim shumë pozitiv”, deklaroi Kallas, duke kërkuar mbështetje të mëtejshme për Kievin.
Ukraina vazhdon të kërkojë sasi më të mëdha të armatimit kundërraketor për të mbrojtur qytetet, infrastrukturën energjetike dhe popullsinë civile nga sulmet ruse.
Që nga fillimi i luftës, Bashkimi Evropian ka vendosur disa pako sanksionesh kundër Rusisë, të cilat përfshijnë sektorin financiar, energjetikën, tregtinë dhe individë të lidhur me pushtetin rus.
Kallas vlerëson se këto masa duhet të vazhdojnë dhe të ashpërsohen derisa Moska të tregojë gatishmëri për t’i dhënë fund agresionit.
Kallas kundërshton zbutjen e kritikave ndaj Moskës
Shefja e diplomacisë evropiane foli edhe për raportimet mediatike se Pentagoni amerikan u kishte kërkuar disa vendeve anëtare të NATO-s, përfshirë shtetet baltike, të zbusin kritikat publike ndaj Kremlinit.
Kallas, ish-kryeministre e Estonisë, i hodhi poshtë këto thirrje.
“Pyetja është nëse kërcënimi zhduket nëse nuk flisni për të. Mendoj se nuk zhduket”, deklaroi ajo.
Vendet baltike, të cilat kufizohen gjeografikisht me Rusinë, janë ndër mbështetëset më të zëshme evropiane të sanksioneve kundër Moskës dhe të ndihmës ushtarake për Ukrainën.
Qeveritë e tyre vazhdimisht paralajmërojnë se politika ushtarake ruse përbën sfidë afatgjatë për sigurinë e Evropës.
Samiti i Majamit, një tjetër sfidë diplomatike
Pjesëmarrja e mundshme e Putinit në samitin e dhjetorit mund të nxjerrë edhe më shumë në pah dallimet mes Uashingtonit dhe aleatëve evropianë për mënyrën e trajtimit të Rusisë.
Administrata amerikane synon të mbajë kanalet diplomatike të hapura me Moskën, në kuadër të përpjekjeve për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë. Ndërkohë, disa qeveri evropiane insistojnë se çdo normalizim i marrëdhënieve duhet të kushtëzohet me hapa konkretë për ndalimin e agresionit rus.
Mospajtimet u shfaqën edhe në Atlanta, ku pjesëmarrësit në takimin ministror nuk arritën të ndërtojnë një qëndrim të përbashkët për disa çështje ndërkombëtare.
Përveç luftës në Ukrainë, në rend dite ishin edhe siguria e tregtisë ndërkombëtare, tregjet energjetike, situata në Lindjen e Mesme dhe liria e lundrimit në korridoret strategjike detare.
Sipas burimeve diplomatike, nga takimi ministror nuk pritet të ketë komunikatë të përbashkët, por vetëm një përmbledhje të përgatitur nga presidenca amerikane.
Samiti i dhjetorit në Majami do të jetë një tjetër provë për mundësinë e ruajtjes së dialogut mes ekonomive më të mëdha të botës, pavarësisht dallimeve të thella rreth luftës në Ukrainë dhe marrëdhënieve me Rusinë.
