Shkruan: Fejzi HAJDARI
Ka ardhur koha të mos bëjmë më sikur nuk e kuptojmë.
Kur Aleksandar Vuçiq kërcënon me ndryshimin e rrjedhës së Ibërit, kur Beogradi lëshon sinjale gjithnjë e më agresive ndaj Kosovës, kur flitet për mundësinë e një lufte të re në Evropë dhe kur mbi Kosovën rëndojnë ende dyshimet për veprime terroriste të lidhura me struktura nga Serbia, atëherë nuk kemi më të bëjmë me “retorikë politike”.
Kemi të bëjmë me një politikë kërcënimi. Dhe kjo politikë ka një emër: Vuçiq!
Ai mund të ndërrojë kostumin, mund të flasë për Evropën, investimet dhe integrimin, mund të fotografohet me liderë perëndimorë dhe të luajë rolin e politikanit “pragmatik”.
Por kur vjen puna te Kosova, maska bie. Del Beogradi i vjetër…
Del politika e vjetër. Del fantazma e Millosheviqit.
Ibrin nuk mund ta përdorësh si armë politike
Kërcënimi me lumin Ibër nuk është shaka.
Nuk është një deklaratë për konsum të brendshëm.
Nuk është një tjetër fjali e hedhur në ajër nga një politikan ballkanik që kërkon vota.
Ibëri është jetë, ujë, energji, ekonomi dhe siguri.
Dhe kur një president shteti kërcënon të ndërhyjë në rrjedhën e një lumi që ka rëndësi jetike për Kosovën, Evropa duhet të pyesë:
Çfarë po përgatit Beogradi?
Nuk mund të kërcënosh fqinjët, të prodhosh krizë pas krize dhe pastaj të kërkosh që të gjithë të bëjnë sikur nuk ka ndodhur asgjë.
Kjo nuk është diplomaci.
Kjo është shantazh.
Ibër-Lepenci nuk është harruar
Sulmi ndaj kanalit Ibër-Lepenc, duhet të mbetet në qendër të vëmendjes ndërkombëtare.
Nëse hetimet profesionale dhe provat përfundimtare dëshmojnë lidhjen e sulmit me struktura të shtetit serb, atëherë nuk mund të kemi më justifikime, mjegull diplomatike dhe deklarata të tipit “të dyja palët duhet të përmbahen”.
Jo!
Në atë rast kemi një shtet që, përmes strukturave të tij, është përfshirë në një akt që synon destabilizimin e një shteti tjetër.
Dhe atëherë pyetja nuk është më: “Çfarë mendon Vuçiqi?”
Pyetja është: Çfarë do të bëjë Evropa ndaj Vuçiqit?
Kosova nuk e ka harruar vitin 1999
Le të mos bëjmë sikur historia është mbyllur. Nuk është…
Ende gjenden varreza masive.
Ende kërkohen të zhdukur.
Ende familje shqiptare presin drejtësi.
Ende dalin dëshmi të krimeve të luftës.
Dhe ndërkohë, në Beograd vazhdon politika e mohimit, relativizimit dhe viktimizimit.
Kjo është arsyeja pse çdo kërcënim i ri nga Beogradi nuk mund të shihet i shkëputur nga e kaluara.
Ata që kanë përjetuar luftën, e dinë një gjë që burokratët e Brukselit, shpesh e harrojnë:
lufta nuk fillon ditën kur bien bombat.
Lufta fillon shumë më herët.
Fillon me propagandë.
Me kërcënime.
Me dehumanizim.
Me manipulim.
Me destabilizim.
Me provokime.
Me testimin e kufijve të durimit të kundërshtarit.
Pastaj vjen dita kur dikush thotë: “Askush nuk e priste.”
Por të gjithë e kishin parë. Vetëm nuk kishin dashur ta shihnin.
A po përsërit Evropa gabimin e viteve ’90?
Kjo është pyetja më e frikshme. Sot kemi një Evropë të lodhur nga lufta në Ukrainë, një Rusi agresive dhe një Ballkan, ku plagët e vjetra ende nuk janë shëruar.
Në këtë situatë, një Serbi që luan me nacionalizmin, me Kosovën dhe me kërcënimet e sigurisë nuk duhet trajtuar si një problem i vogël diplomatik.
Duhet trajtuar si problem i sigurisë evropiane.
Nëse dikush në Beograd mendon se lufta në Ukrainë e ka shpërqendruar Perëndimin dhe se Ballkani është terren i lirë për eksperimente të reja, atëherë përgjigjja duhet të jetë e menjëhershme.
Jo nesër. Sot.
Vuçiqi nuk duhet të lejohet të bëhet “Milosheviq me kostum evropian”
Ky është thelbi.
Nuk mjafton që Vuçiqi të flasë bukur në Bruksel.
Nuk mjafton të deklarojë se dëshiron paqe.
Nuk mjafton të premtojë stabilitet.
Politikanët nuk gjykohen vetëm nga fjalët që thonë në konferenca për shtyp.
Gjykohen nga politika që ndjekin.
Dhe politika e Beogradit ndaj Kosovës vazhdon të jetë politikë presioni, mohimi dhe destabilizimi.
Prandaj, Perëndimi duhet të ndalojë së ushqyeri iluzionin se Vuçiqi mund të jetë njëkohësisht partner i Evropës dhe destabilizues i fqinjësisë evropiane.
Nuk shkon të dyja.
Brukseli duhet të zgjedhë
Ose kërcënimet ndaj Kosovës janë të pranueshme.
Ose nuk janë.
Ose sabotimi i infrastrukturës kritike është terrorizëm dhe destabilizim.
Ose nuk është.
Ose lidhjet e strukturave të dhunshme me aparate shtetërore janë vijë e kuqe.
Ose nuk janë.
Por, nuk mund të jetë një ditë “shqetësim i madh”, ndërsa ditën tjetër Vuçiqi pritet me tapet të kuq.
Kjo nuk është politikë paqeje.
Kjo është politikë që e ushqen mosndëshkimin.
Dhe mosndëshkimi në Ballkan ka qenë gjithmonë ftesë për aventurë.
Kosova nuk duhet të presë derisa të shpërthejë lufta
Kjo është edhe një thirrje për Prishtinën. Kosova duhet të jetë e qetë, e matur dhe e bashkuar.
Por qetësia nuk do të thotë naivitet.
Dialogu nuk do të thotë kapitullim.
Paqja nuk do të thotë të heshtësh përballë kërcënimit.
Dhe diplomacia nuk do të thotë t’i lejosh tjetrit të vendosë se sa larg mund të shkojë.
Kosova duhet ta ndërkombëtarizojë çdo kërcënim, çdo sulm dhe çdo provë të lidhjes së strukturave serbe me veprimtari destabilizuese.
Kjo nuk është vetëm çështje e Kosovës. Është çështje e Evropës.
Veproni ndaj Vuçiqit – para se të jetë vonë!
Evropa e ka provuar një herë politikën e pritjes.
E ka parë se ku të çon.
E ka parë Bosnjën.
E ka parë Srebrenicën.
E ka parë Kosovën.
E ka parë Millosheviqin.
Nuk ka nevojë për një përsëritje të historisë për të kuptuar se çfarë po ndodh.
Prandaj mesazhi duhet të jetë i qartë: Mjaft!
Mjaft me kërcënime.
Mjaft me shantazh.
Mjaft me destabilizim.
Mjaft me lojën e “partnerit evropian” ditën dhe nacionalistit agresiv natën.
Mjaft me politikën që e mban Ballkanin peng të së kaluarës.
Nëse Vuçiqi dëshiron Evropën, le ta dëshmojë me veprime.
Nëse dëshiron paqen, le ta ndalë politikën e kërcënimit ndaj Kosovës.
Nëse dëshiron dialog, le të heqë dorë nga logjika e presionit.
Dhe nëse vazhdon të luajë me zjarrin, atëherë Evropa duhet t’ia bëjë të qartë:
Nuk do të ketë një tjetër vit ’90.
Këtë herë historia nuk mund të thotë:
“Nuk e dinim.”
E dinim.
E pamë.
E dëgjuam.
Dhe tani kemi vetëm një pyetje:
A do të veproni para se të jetë vonë?
