Kompania “Hronos Sum” e biznesmenit kontrovers Miodrag Daka Davidoviq nuk bëhet pjesë e firmave për të cilat Qeveria ka marrë vendim për ndalimin e ndërtimit të disa objekteve të mëdha energjetike.
Qeveria mori vendim për të ndaluar ndërtimin e tri projekteve energjetike të investitorëve privatë, me arsyetimin se nuk posedonin Aktvendim për miratimin e Elaboratit për vlerësimin e ndikimit në mjedisin jetësor.
Në mesin e tyre është kompania “Alba Energy Group” e biznesmenit kosovar Fleton Sadiku, i cili planifikonte të ndërtonte një central fotovoltaik prej 200 megavatësh në tokën e fshatrave të braktisura Jamularci dhe Skandalci afër Shtipit.
Të dhënat kadastrale tregojnë se “Alba Energy Group”, së bashku me biznesmenin kontrovers malazez Miodrag Davidoviq Daka, zotërojnë nga gjysmën e sipërfaqeve në këto dy fshatra.
Pronësitë dhe Planet Urbane
”Hronos Sum” dhe “Alba Energy Group” kanë blerë mbi 900 hektarë tokë në fshatrat Jamularci dhe Skandalci të Shtipit. Megjithatë, sipas Vendimit të vitit 2023 për miratimin e planit urbanistik për zona dhe ndërtime me rëndësi shtetërore për centrale solare dhe fotovoltaike (mbi 10 MW), rreth 150 hektarë mbeten jashtë planit urbanistik.
Më konkretisht, fqinje e firmës nga Kosova, e cila urbanizoi një sipërfaqe prej mbi 7 milionë metrash katrorë, është firma “Hronos Sum DOOEL Shkup”. Ajo është degë e kompanisë “Neksan DOO” nga Nikshiqi i Malit të Zi, e cila është në pronësi të Davidoviqit. Në fshatrat e braktisura të Shtipit, firma e Davidoviqit posedon mbi 9 milionë metra katrorë tokë, përkatësisht mbi 900 hektarë.
Lista e Zezë e SHBA-së dhe Implikimet Politike
Biznesmeni kontrovers malazez Davidoviq është një nga pronarët më të mëdhenj të tokave në Maqedoni. Ai përfundoi në listën e zezë të SHBA-së për shkak të pretendimeve për pastrim parash për organizata kriminale dhe sepse aktivitetet e tij korruptive i mundësuan Rusisë të komprometonte pavarësinë e institucioneve malazeze dhe të ndikonte në zgjedhje.
Deri më tani, nuk ka një vendim të tillë ndalimi nga Qeveria për kompaninë “Hronos Sum” të Davidoviqit. Kjo kompani u gjet në planin vjetor energjetik të Ministrisë së Energjetikës, i cili u referohet të gjitha firmave të interesuara që kanë aplikuar për të filluar projekte për ndërtimin e objekteve energjetike mbi 1 megavat gjatë vitit 2026.
Reagimet e Pozitës dhe Opozitës
Opozita (LSDM): Reagoi duke thënë se pushteti po e lejon Dakën të ndërtojë edhe pse ai është në listën e zezë amerikane, por harruan se pikërisht qeveria e tyre në vitin 2023 miratoi planin urbanistik që i mundëson këtij investitori të ndërtojë.
Pushteti (VMRO-DPMNE): U përgjigjën se “do të bëjnë gjithçka që është ligjërisht e mundur që ky biznesmen kontrovers të mos ndërtojë projekte energjetike”. Në një konferencë partiake u paralajmërua se Davidoviq nuk do të marrë leje ndërtimi edhe nëse firma e tij i plotëson të gjitha kushtet.
Përveç kompanisë së biznesmenit kosovar, leje nuk mori as kërkesa e prillit 2024 nga “Hek Solar MK DOO” Negrevë Pehçevë (themeluar nga një kompani bullgare), si dhe u refuzua kërkesa e “Grandsolar”, e cila duhej të ndërtonte një central fotovoltaik prej 310 megavatësh në Dollnen të Pellagonisë.
