Komisionerja e Bashkimit Evropian për Zgjerim, Marta Kos, po përballet me akuza të reja se në vitet 1980 ka bashkëpunuar me policinë sekrete jugosllave e njohur si UDBA.
Akuzat janë ngritur nga eurodeputetja sllovene, Romana Tomc, e cila thotë se ka siguruar dokumente të reja dhe ka kërkuar hetim nga Komisioni Evropian.
Pretendimet nuk janë të reja: ato u përmendën edhe gjatë seancës së konfirmimit të Kos në Parlamentin Evropian në vitin 2024, por ajo i mohoi kategorikisht duke i quajtur “gënjeshtra dhe dezinformim”.
Debati është rindezur tani për shkak të një libri të autorit slloven Igor Omerza, i cili pretendon se dokumente arkivore tregojnë lidhje të saj me shërbimet sekrete të Jugosllavisë.
Ndërkohë, Komisioni Evropian thotë se Kos ka kaluar një proces të plotë verifikimi dhe është miratuar normalisht si komisionere nga Parlamenti Evropian.
Çështja është bërë edhe temë politike në prag të zgjedhjeve në Slloveni, ndërsa pritet që Kos të përballet me pyetje për këto akuza në Parlamentin Evropian.
Kush është Marta Kos?
Marta Kos është Komisionere e Bashkimit Evropian për Zgjerim që nga viti 2024, një detyrë që më parë e mbante hungarezi Oliver Varhelyi.
Gjatë kohës kur shërbente si ambasadore në Gjermani, ajo u njoh me Ursula von der Leyen, e cila në atë periudhë ishte ministre e Mbrojtjes, shkruan danas.
Karrierën e saj si ambasadore në Zvicër e përfundoi në vitin 2020 me dorëheqje, për shkak të – siç deklaroi vetë – mospajtimeve me politikën e jashtme të qeverisë. Ajo konfirmoi gjithashtu se dorëheqja lidhej edhe me një mbikëqyrje të jashtëzakonshme mbi mënyrën se si drejtonte ambasadën në Bernë. Gazeta sllovene Dnevnik raportoi se kjo mbikëqyrje erdhi pas ankesave të punonjësve për mënyrën e papërshtatshme të menaxhimit të ambasadës.
Përveç Gjermanisë dhe Zvicrës, Kos ka shërbyer edhe si ambasadore e Sllovenisë në Letoni dhe Lihtenshtajn.
Në politikë, ajo ishte nënkryetare e partisë Lëvizja e Lirisë. Në vitin 2022 shpalli kandidaturën për presidente të Sllovenisë, por gjatë fushatës zgjedhore u tërhoq nga gara dhe pak më vonë u largua edhe nga partia, duke deklaruar se “ajo nuk ishte më partia e saj”.
Marta Kos njihet si diplomate me përvojë, lidere biznesi, konsulente dhe eksperte e komunikimit. Ajo ka pasur gjithashtu një të kaluar në sportin elitar të notit. Sipas faqes së kompanisë Kreab, ajo ka një karrierë të gjerë në diplomaci, biznes dhe këshillim strategjik.
Kos është presidente e shoqatës së grave ONA VE dhe është aktive në fushën e konsulencës menaxheriale.
Nga viti 2003 deri në 2013 drejtoi kompaninë Gustav Kaser Training International Slovenia, e specializuar në trajnime për lidership dhe shitje. Para kësaj, deri në vitin 2003, ajo ishte nënkryetare për marrëdhënie ndërkombëtare në Dhoma e Tregtisë dhe Industrisë e Sllovenisë.
Pas studimeve për gazetari, karrierën e nisi si gazetare në RTV Slovenija. Më pas punoi për disa vite si korrespondente në Gjermani për Deutsche Welle në Bon.
Nga gazetaria kaloi në qeveri, ku u emërua drejtoreshë e Zyrës për Marrëdhënie me Publikun dhe Media në qeverinë e Sllovenia dhe shërbeu si zëdhënëse e qeverisë.
Ajo ka qenë gjithashtu anëtare e përfaqësueses sllovene dhe asaj jugosllave në not.
Gjatë karrierës së saj ka marrë disa vlerësime, ndër to Çmimin e studentëve Preseren Award for Students, titullin “Ambasadorja e Vitit 2016 në Gjermani” dhe dekoratën e presidentit gjerman – Kryqin e Madh të Meritës të Republikës Federale të Gjermanisë.
Marta Kos ka lindur më 28 qershor 1965. Pas 16 vitesh martesë u shkurorëzua nga bashkëshorti i parë dhe tani është e martuar me Henri Getaz, sekretar i përgjithshëm i European Free Trade Association.
Vëllai i saj, Drago Kos, është një nga ekspertët më të njohur sllovenë në nivel ndërkombëtar për luftën kundër korrupsionit.
