Komisioni Evropian ka hedhur poshtë të gjitha propozimet e transportuesve nga vendet e Ballkanit Perëndimor për të gjetur kompromis për kufizimin e qëndrimit në zonën Shengen në 90 ditë në një periudhë 180-ditore. Brukseli konfirmoi se kjo është vija përfundimtare dhe se transportuesit duhet të përshtaten me rregullin 180/90, pa përjashtime të veçanta për shoferët profesionistë, shkruan Racin, transmeton Portalb.mk.
Ky është vendimi i vjetër i KE-së, kundër të cilit transportuesit kanë kryer protesta dhe bllokada të koordinuara në pikat kufitare të mallrave për në vendet e Shengenit – duke përfshirë pikat kufitare Deve Bair, Dellçevë, Novo Sellë, Dojran, Bogorodicë, Mexhitli, Qafthan, Bllacë dhe Bllatë.
Protestat filluan më 26 janar 2026, me kërkesë që BE të pranonte zgjidhje që do të lejonte që shoferët profesionistë të mos trajtoheshin si turistë, por të kishin rregulla më specifike për qëndrimin në BE.
A i manipuluan qeveria dhe ministri Nikoloski transportuesit?
Ministri i Transportit Aleksandar Nikolloski paraprakisht pretendoi se ekzistonte një dokument nga Komisioni Evropian që “mbulon plotësisht rregullat e reja të Shengenit” dhe përmendi pjesën ku “shoferët e kamionëve pranohen si profesionistë” gjoja si zgjidhje.
Megjithatë, KE e ka bërë të qartë se nuk pranon ndryshime specifike në rregullin 90/180 për transportuesit, por se ata duhet të përshtaten me regjimin ekzistues të rrjetëzimit.
Pezullimi i bllokadave ndodhi në mbrëmjen e 29 janarit, pas publikimit të Strategjisë së Vizave dhe dorëzimit nga ministri të një dokumenti sipas të cilit Komisioni do të angazhohej për vlerësimin e masave korrigjuese për transportuesit nga Ballkani Perëndimor.
Megjithatë, tani që qëndrimi i KE-së është i njohur, kjo çon në përfundimin se premtimet e qeverisë dhe Nikolloskit u kanë dhënë shpresë të rreme transportuesve – një fakt që u demonstrua nga refuzimi publik i KE-së, ndaj të cilit transportuesit me siguri do të reagojnë ashpër.
Pse protestuan transportuesit?
Argumentet kryesore të transportuesve, të përfaqësuar nga Shoqata Makam-Trans dhe shoqata të tjera nga rajoni, janë se Sistemi i ri i Hyrjes/Daljes në BE (EES) numëron në mënyrë strikte ditët e qëndrimit, që praktikisht do të thotë se shoferët profesionistë do të jenë në gjendje të punojnë vetëm rreth 15 ditë në muaj në zonën Shengen.
Shoferët e kamionëve nuk kërkojnë trajtim preferencial, por të trajtohen si punëtorë, jo si turistë.
Shoferët paralajmëruan se nëse rregulli zbatohet siç është, do të shkaktojë dëme serioze në ekonomi jo vetëm në Maqedoninë e Veriut, por në të gjithë Ballkanin Perëndimor, dhe se pa vendet e punës të shoferëve, ka të ngjarë të pasojë një kolaps në logjistikën e transportit.
A ka ndonjë zhvillim të kohëve të fundit?
Pas disa ditësh bllokadash, protestat u pezulluan përkohësisht pasi BE njoftoi një Strategji të re për Vizat me fleksibilitet të mundshëm për shoferët profesionistë. Megjithatë, detajet se si dhe kur do të zbatohet ky fleksibilitet janë ende të paqarta dhe nuk ka garanci konkrete për zgjidhje që do të plotësonte kërkesat e transportuesve.
Pozicioni i Makam-trans (transportuesit maqedonas)
Deri më tani nuk ka pasur asnjë reagim zyrtar nga “Makam-trans”, por ka shumë të ngjarë që ai të mbërrijë gjatë ditës së sotme. Është e qartë se ata nuk janë vetëm të kërcënuar ekonomikisht, por edhe politikisht të zhgënjyer si nga BE ashtu edhe nga qeveria vendase në mënyrën se si është zhvilluar komunikimi rreth këtij problemi të madh.
Thelbi i kësaj situate krize nuk është vetëm se rregullat zbatohen, por kjo dihej. Problemi qëndron në promovimin e shpresave të rreme për një zgjidhje dhe mungesën e një strategjie të vërtetë nga Qeveria para dhe pas vendimit të BE-së, gjë që e lë sektorin pa garanci të vërteta dhe me dëme të konsiderueshme në operacionet e tij.
