Pothuajse një muaj pasi shirat e rrëmbyeshëm disaditorë të janarit shkaktuan përmbytje në shumicën e pjesëve të Kosovës, familje dhe biznese kosovare ende po përballen me pasojat e tyre.
Disa ende nuk kanë mundur të kthehen në shtëpitë e tyre, në pritje të ndreqjes së dëmeve.
1. Emran Etemi nga Kuzmini – një vendbanim në Komunën e Fushë Kosovës në pjesën qendrore të vendit – ka kaluar ditët e fundit të janarit duke e pastruar shtëpinë, para se të kthehet për të jetuar në të.
Fushë-Kosova ishte ndër komunat e goditura më së rëndi nga vërshimet që ndodhën në fillim të janarit.
2. Në këtë fotografi shihet një shtrat i improvizuar me batanije në dyshemenë me pllaka në sallonin e Etemit.
Ai ka jetuar me qira javët e fundit, pasi ishte evakuuar bashkë me dhjetëra familje të tjera të këtij vendbanimi.
3. Një stufë e dëmtuar nga vërshimet në shtëpinë e Etemit në Kuzmin të Fushë-Kosovës.
Rreth 12 familje janë evakuuar nga Kuzmini – fshat me 475 banorë sipas Agjencisë së Statistikave të Kosovës – në fillim të janarit dhe tani banojnë gjetkë. Qiranë ua paguan komuna, tha për Radion Evropa e Lirë më 29 janar Rasim Rizahi, këshilltar në komunën e Fushë-Kosovës.
4. Fotografia lart tregon një orendi të dëmtuar nga përmbytjet në shtëpinë e Etemit në Kuzmin, pak pas vërshimeve të 8 janarit.
Fotografia poshtë tregon ndryshimin pasi Etemi e pastroi pjesërisht shtëpinë para se të kthehet në të për të jetuar.
5. Ura e fshatit Kuzmin para (në fotografinë lart) dhe pas vërshimeve të janarit, nëpër të cilin rrjedh Lumi Sitnica.
Dalja e lumenjve nga shtrati sa herë që ka shira të rrëmbyeshëm, është ndër arsyet kryesore pse Kosova përballet me vështrime.
6. Uji përmbyti shtëpi të tëra në Kuzmin siç shihet në fotografinë lart në fillim të janarit. Fotografia poshtë tregon gjendjen pas largimit të ujit.
Rizahi tha për REL-in se Komuna e Fushë Kosovës po e bën vlerësimin e dëmeve nga vërshimet e fundit.
7. Një rrugë e përmbytur në Kuzmin kishte pamundësuar kalimin gjatë janarit pas shirave disaditorë.
Tri javë më vonë, siç shihet në fotografinë poshtë, rruga është e hapur për qarkullim.
8. Uji kishte përmbytur një shtëpi dhe tokën e gjerë përreth pas reshjeve të mëdha të shiut në fillim të janarit.
Fotografia poshtë tregon gjendjen në këtë vend tri javë pas.
9. Ndërkohë, ndër vendet e tjera të prekura rëndë nga vërshimet e janarit është edhe Klina, ku kanë pësuar edhe bizneset.
Ndër to është edhe restoranti i Bali Berishës në fshatin Volljakë, i cili pësoi dëme në vlerë qindra mijëra euro, sipas tij.
“Rreth 130.000 euro është dëmi. Komuna e Klinës ka qenë, ka bërë fotografi, por nuk na ka lajmëruar”, tha Berisha për Radion Evropa e Lirë.
10. Fotografia lart tregon një nivel të lartë të ujit brenda restorantit të Berishës në fshatin e Klinës pas vërshimeve të janarit.
Ai e ka pastruar ujin dhe mbeturinat nga restoranti i tij, siç shihet në fotografinë më poshtë.
11. Berisha thotë për REL-in se niveli i ujit brenda restorantit të tij kishte mbërritur deri në gjysmë të dritares, siç tregon ai me dorë në këtë fotografi.
“Po presim të bëhet më mirë dhe të ndreqen gjërat, e jo të vuajmë gjithmonë”. Ai kërkoi nga autoritetet të “ndërmarrin masa” për pastrimin e shtratit të lumit Drin.
12. Drini rrjedh pranë restorantit të Berishës në Volljakë të Klinës.
Përveç Drinit, në Klinë rrjedh edhe lumi Bistrica dhe Berisha thotë se mbeturinat e mbledhur në këta dy lumenj bëjnë që ato të dalin nga shtrati sa herë ka shira të rrëmbyeshëm.
14. Përmbytjet në Kosovë përsëriten pothuajse çdo vit, ndërsa shumë projekte për rregullimin e lumenjve dhe ndërtimin e digave mbeten të parealizuara, pavarësisht se parashihen në buxhete.
Ekspertët vlerësojnë se problemi nuk lidhet vetëm me reshjet, por me keqmenaxhimin e lumenjve, ndërhyrjet e pakontrolluara dhe mungesën e masave parandaluese afatgjate.
15. Sipas raportit “Mjedisi i Evropës 2025”, i publikuar nga Agjencia për Mbrojtjen e Mjedisit e Kosovës, përmbytjet e vitit 2023 shkaktuan dëme prej 3.75 milionë eurosh vetëm në familje.
Për dëmet e shkaktuara nga vërshimet e fundit, shumë komuna në vend, përfshirë Klinën dhe Fushë-Kosovën, u kanë kërkuar banorëve të prekur t’u drejtohen komunave përkatëse për kompensim./REL
