Kryeministri Mickoski theksoi sot në seancën konstituive të Këshillit Kombëtar për Hetime Financiare dhe Konfiskim të Pronës që nuk duhet të ketë drejtësi selektive dhe që pasuritë e fituara në mënyrë të paligjshme duhet t’i kthehen popullit përmes konfiskimit, një qëndrim që ai e paraqet si politikë shtetërore të Qeverisë. Por kjo nuk është një politikë e re në letër. Ekzistojnë ligje dhe iniciativa tashmë të miratuara për konfiskimin e pasurisë së paligjshme, siç është së fundmi Ligji për konfiskimin e pasurisë në procedurë civile, transmeton Portalb.mk.
Raporti i Komisionit Evropian dhe ekspertë vendas konstatojnë se, edhe pse ka legjislacion që lejon konfiskimin, ai përdoret shumë pak praktikisht dhe proceset janë të ngadalta dhe joefikase. Implementimi në praktikë, duke përfshirë hetimet financiare, ngritjen e aktakuzave dhe konfiskimin e pronave, mbetet i dobët.
Përgjegjësitë ligjore janë ekzistuese, por shpesh procedurat janë të zvarritura, dhe gjykatat kthyen raste ose i vonojnë, duke rezultuar në raste që skadojnë me kalimin e kohës.
Studimet dhe aktivitë civilë të të drejtave thonë se ka probleme serioze me kapacitetet institucionale, koordinimin midis institucioneve dhe mungesën e personelit të trajnuar për hetime financiare dhe konfiskim.
Megjithatë, pas dy viteve në pushtet dhe pas një raporti tepër të keq nga Bashkimi Evropian për gjendjen e korrupsionit në vend, Mickoski tha se “nuk duhet të ketë drejtësi selektive dhe ajo që është vjedhur duhet t’i kthehet popullit”, duke e paraqitur konfiskimin e pasurisë së fituar në mënyrë të paligjshme si prioritet të qeverisë.
“Nuk ka drejtësi selektive, nuk ka të mbrojtur, nuk ka të paprekshëm. Ajo që është vjedhur duhet t’i kthehet popullit”, tha kryeministri Mickoski. Ai thotë se është në favor të masave të përforcuara në luftën kundër korrupsionit, por, siç tha ai, kjo nuk përfundon me procedura penale, por me konfiskimin e pronës së fituar në mënyrë të paligjshme.
Kryeministri tha se mbi 50 raste të korrupsionit të lartë janë në proces, të cilat, siç tha ai, janë mbuluar ose injoruar me vite. Në këtë drejtim, ai shtoi se pritet të hapen raste të reja që do të jenë nën hetim të plotë dhe që duhet të rikthejnë besimin e qytetarëve në shtet dhe institucione.
“Që kjo luftë të jetë e suksesshme, është e nevojshme të forcohet gjyqësori dhe prokuroria, institucionalisht, në aspektin e personelit dhe funksionalisht. Vetëm një gjyqësor dhe prokurori e fortë, e pavarur dhe profesionale mund ta çojë këtë luftë deri në fund dhe të sigurojë që drejtësia të mos jetë e ngadaltë, as selektive, por efikase dhe e drejtë”, tha ai në seancën konstituive të Këshillit Kombëtar për Hetimet Financiare dhe Konfiskimin e Pasurive.
Mickoski thotë se konfiskimi i pasurive të fituara në mënyrë të paligjshme është një proces që përfshin disa faza të ndërlidhura dhe të kushtëzuara, me përfshirjen e institucioneve të shumta.
Në këtë kuptim, Kryeministri thotë se Strategjia për periudhën 2025-2028 përcakton qartë tre fusha prioritare veprimi:
“Së pari, gjetja, identifikimi dhe monitorimi i pronës dhe të ardhurave të fituara në mënyrë të paligjshme, jo vetëm në vend, por edhe jashtë vendit, përmes bashkëpunimit ndërkombëtar dhe mekanizmave modernë të hetimit financiar. Së dyti, sigurimi dhe konfiskimi i përkohshëm i pronës dhe të ardhurave, shpejt, me efikasitet dhe në përputhje me ligjin, pa hapësirë për manipulime, vonesa ose abuzime. Dhe së treti, menaxhimi efikas i pronës së sekuestruar dhe të konfiskuar, duke përfshirë ripërdorimin e saj për qëllime sociale, sepse prona e sekuestruar kriminale duhet të fitojë vlerë të re, të dobishme shoqërisht dhe të kthehet në shërbim të qytetarëve”, thotë Mickoski.
Duke iu drejtuar ekipit që do të udhëheqë Këshillin, i cili do të drejtohet nga zëvendëskryeministri për Qeverisje të Mirë Arben Fetai, Mickoski tha se pret profesionalizëm, guxim dhe integritet, por mbi të gjitha rezultate.
Deklaratat e tij mund të kuptohen edhe si një hendek mes retorikës së qeverisë dhe realitetit të zbatimit institucional, ku ligjet dhe strategjitë për konfiskim dhe transparencë financiare ekzistojnë, por efekti i tyre praktik për qytetarët është ende i kufizuar.
“Rastet e korrupsionit të nivelit të lartë shpesh përjetojnë vonesa, arrijnë parashkrimin ose rezultojnë në dënime minimale, gjë që forcon skepticizmin publik në lidhje me efektivitetin e luftës kundër korrupsionit. Vlerësimet e synuara të rrezikut dhe masat specifike janë gjithashtu të nevojshme për të adresuar korrupsionin në sektorët më të prekshëm”, thuhet në raportin e BE-së për Maqedoninë.
Rekomandimet e Komisionit nga viti i kaluar nuk u trajtuan dhe për këtë arsye mbeten të vlefshme.
