Shkruan: Fitim NUHIU
Maqedonia e Veriut është një shtet multietnik ku jetojnë komunitete të ndryshme që bashkë kontribuojnë në zhvillimin dhe stabilitetin e vendit. Ndër këto komunitete, shqiptarët përbëjnë një pjesë të rëndësishme të popullsisë dhe kanë luajtur një rol të madh në proceset politike, shoqërore dhe institucionale. Shpesh në debatet politike dhe shoqërore dëgjohet mendimi se shqiptarët e duan dhe e respektojnë shtetin e Maqedonisë së Veriut më shumë se vetë maqedonasit. Edhe pse kjo është një deklaratë diskutabile, ajo mbështetet nga disa argumente që lidhen me kontributin dhe përkushtimin e shqiptarëve ndaj shtetit.
Shqiptarët kanë treguar një përkushtim të madh ndaj stabilitetit dhe funksionimit të shtetit. Pas konfliktit të vitit 2001, u arrit një marrëveshje e rëndësishme politike, e njohur si Marrëveshja Kornizë e Ohrit, e cila vendosi bazat për bashkëjetesën ndëretnike dhe për respektimin e të drejtave të komuniteteve. Shqiptarët e mbështetën këtë marrëveshje dhe punuan për zbatimin e saj, duke kontribuar në stabilitetin dhe paqen në vend.
Gjithashtu vlen përmendur se shqiptarët kanë qenë shumë aktivë në institucionet shtetërore dhe në jetën politike. Partitë shqiptare shpesh kanë qenë pjesë e qeverive dhe kanë ndihmuar në marrjen e vendimeve të rëndësishme për zhvillimin e shtetit. Përmes kësaj pjesëmarrjeje, shqiptarët kanë treguar se janë të përkushtuar ndaj ndërtimit dhe forcimit të institucioneve të Maqedonisë së Veriut. Pjesëmarrja e partive shqiptare në pushtet ka ndihmuar në krijimin e balancës politike dhe në ruajtjen e stabilitetit institucional. Përmes dialogut dhe bashkëpunimit me partitë maqedonase, është bërë e mundur që shumë çështje të zgjidhen në mënyrë demokratike.
Po ashtu, shqiptarët në Maqedoninë e Veriut kanë qenë ndër mbështetësit më të mëdhenj të integrimit të vendit në organizatat ndërkombëtare si NATO dhe Bashkimi Evropian. Ky orientim pro-evropian dhe pro-perëndimor ka ndihmuar në forcimin e demokracisë dhe në rritjen e sigurisë së vendit.
Ka pasur raste dhe rrethana të shumta ku shqiptarët kanë tejkaluar vetveten, kanë mbyllur sytë para ndonjë shkelje të së drejtës së tyre themelore vetëm e vetëm që të mos ketë eskalime deri në konflikte të nivele të larta etnike dhe të mos ngecin proceset e këtij shteti multietnik dhe kanë ruajtur stabilitetin dhe kohezionin social brenda shtetit, gjë që ndryshe ka qëndruar çështja me maqedonasit, që grupe të caktuara prej tyre kanë tentuar në mënyrë të vazhdueshme dhe sistematike përplasjet ndër etnike dhe destabilizimin e vendit.
Në vitin 2018, çështja e emrit të shtetit ka qenë për shumë vite një nga problemet më të mëdha politike dhe diplomatike të vendit. Mosmarrëveshja me Greqinë për përdorimin e emrit “Maqedoni” bllokoi për një kohë të gjatë integrimin ndërkombëtar të shtetit. Në këtë proces të ndërlikuar politik, shqiptarët luajtën një rol të rëndësishëm dhe shpesh u shfaqën si mbështetës të zgjidhjes së problemit përmes kompromisit. Shumica e partive dhe përfaqësuesve politikë shqiptarë mbështetën një zgjidhje që do t’i hapte rrugë integrimit të vendit në organizatat ndërkombëtare. Ata e konsideronin më të rëndësishëm stabilitetin e shtetit dhe të ardhmen euro-atlantike sesa vetë debatin simbolik për emrin. Për këtë arsye, shqiptarët mbështetën marrëveshjen e arritur mes Shkupit dhe Athinës, të njohur si Marrëveshja e Prespës, e cila çoi në ndryshimin e emrit të shtetit në “Maqedonia e Veriut”. Falë kësaj marrëveshjeje, vendi arriti të zgjidhë një konflikt shumëvjeçar dhe të përparojë në rrugën e integrimit ndërkombëtar. Pas zgjidhjes së çështjes së emrit, shteti u bë anëtar i NATO dhe vazhdoi përpjekjet për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Në këtë proces, mbështetja e faktorëve politikë shqiptarë ishte shumë e rëndësishme për arritjen e konsensusit dhe për miratimin e ndryshimeve të nevojshme politike dhe kushtetuese.
Megjithatë, duhet theksuar se dashuria dhe respekti për shtetin nuk duhet të varen nga përkatësia etnike, si maqedonasit ashtu edhe shqiptarët janë qytetarë të të njëjtit shtet dhe kanë përgjegjësi të përbashkëta për të ndërtuar një të ardhme më të mirë. Stabiliteti dhe zhvillimi i vendit mund të arrihen vetëm përmes bashkëpunimit, mirëkuptimit dhe respektit të ndërsjellë mes të gjitha komuniteteve.
Një aspekt tjetër i rëndësishëm është bashkëjetesa e përditshme mes shqiptarëve dhe maqedonasve që jetojnë në qytete të ndryshme në Maqedoninë e Veriut. Në këto qytete njerëzit bashkëpunojnë në ekonomi, arsim dhe kulturë, duke ndërtuar marrëdhënie të mira dhe duke forcuar stabilitetin shoqëror.
Në përfundim, pavarësisht që ka situata dhe rrethana që diskriminohen shqiptarët në Maqedoninë e Veriut, ata prapëseprapë vazhdojnë të luajnë një rol jetik dhe shumë të rëndësishëm në ruajtjen e stabilitetit dhe zhvillimin e shtetit. Përmes pjesëmarrjes në institucionet politike, promovimit të bashkëjetesës ndëretnike dhe mbështetjes për integrimin euro-atlantik, ata vazhdojnë të jenë një faktor kyç dhe konstruktiv për paqen dhe stabilitetin në vend. Pjesëmarrja e tyre në jetën politike, mbështetja për marrëveshjet paqësore dhe orientimi pro-evropian tregojnë përkushtimin e tyre ndaj shtetit dhe të ardhmes së tij. Megjithatë, nëse shteti është i interesuar që të ketë prosperitet dhe të ardhme në vendin e vet, përparimi i vendit varet nga bashkëpunimi dhe respekti i të gjitha komuniteteve që jetojnë në të.
