Shërbimi administrativ në prokurori ka marrë një hap konkret përpara që e ka pritur prej vitesh: për herë të parë, është nënshkruar Marrëveshje Kolektive individuale për punonjësit në Prokurorinë Publike, e cila rregullon zyrtarisht të drejtat e prokurorisë publike në një nivel të veçantë, dhe është njoftuar rritje graduale e pagave, duke filluar me pagën e marsit për vitin 2026. Marrëveshja u nënshkrua nga Prokurori Publik i Shtetit Nenad Saveski, UPOZ dhe organizata sindikale në zyrat e prokurorisë, ndërsa Prokuroria e paraqiti këtë veprim si një hap të rëndësishëm në përmirësimin e statusit të punonjësve, transmeton Portalb.mk.
Ky zhvillim është i rëndësishëm jo vetëm sepse sjell të ardhura më të larta, por edhe sepse hap një ndryshim të qartë brenda sistemit gjyqësor. Ndërsa administrata e prokurorisë merr një akt të nënshkruar dhe një kornizë të qartë për rritjen e pagave, pasqyra në gjykata është shumë e pasigurt. Vetëm disa muaj më parë, shërbimi gjyqësor u përball me vendime për të mos siguruar fonde për pagesën e shtesave të pagave, megjithëse paraprakisht ishin marrë vendime për të siguruar këto fonde. Kjo do të thotë që në njërën pjesë të gjyqësorit, procesi është përkthyer tashmë në nënshkrime dhe afate, ndërsa në tjetrën është ende i ndarë në buxhet, procedura dhe pritje.
Konteksti më i gjerë tregon se Qeveria dhe UPOZ arritën marrëveshje në shkurt për rreth 11.000 administratorë në administratë, gjykata dhe prokurori, me njoftimin se deri në vitin 2028 do të ketë rritje të ndjeshme të pagave dhe se institucionet do të nënshkruajnë marrëveshjet e tyre kolektive. Por “gara për nënshkrime” e marsit tregoi se kjo marrëveshje nuk po shndërrohet në realitet kudo me të njëjtën shpejtësi. Telma raportoi se disa institucione po i përfundojnë procedurat në kohë, dhe disa mund të paguajnë së pari pagat sipas rregullave të vjetra, dhe vetëm pastaj të bëjnë korrigjime. Në një zbatim kaq të pabarabartë, prokuroritë tashmë dallohen si një sektor që ka arritur marrëveshje formale, ndërsa gjykatat mbeten të bllokuara në pasigurinë e vjetër.
Pikërisht për këtë, ky nuk është vetëm lajm për paga më të larta në prokurori. Ky është gjithashtu lajm për ndryshimin midis dy shtyllave të të njëjtit sistem gjyqësor. Në prokurori, prokurori i ri publik po dërgon sinjal që në fillim të mandatit të tij se statusi i shërbimit duhet të përmirësohet si formalisht ashtu edhe financiarisht. Megjithatë, në gjykata, vazhdon të dominojë ndjenja se administrata është e para që mban peshën e një buxheti jofunksional dhe e fundit që arrin zgjidhje konkrete. Nëse ky boshllëk nuk mbyllet shpejt, vendi do të përjetojë një çekuilibër edhe më të thellë aty ku mungon më shumë stabiliteti: në gjyqësor.
Kujtojmë se Këshilli Gjyqësor, Gjykata Supreme dhe Shoqata e Gjyqtarëve në fund të vitit të kaluar lëshuan deklaratë duke iu drejtuar kryeministrit Hristijan Mickoski dhe duke e akuzuar atë për “sulme të paarsyeshme dhe të përgjithshme”.
Sipas gjyqësorit, raporti i fundit i Komisionit Evropian thekson qartë se problemi më i madh në gjyqësor është pavarësia e gjyqtarëve, e cila minohet nga ndërhyrjet e vazhdueshme të degëve ekzekutive dhe legjislative. “
Varësia financiare e gjyqësorit nga buxheti i shtetit është theksuar gjithashtu si një problem thelbësor, dhe në këtë kuptim, pagat e gjyqtarëve janë vetëm një segment i pavarësisë financiare”, deklarojnë gjyqtarët.
Gjyqësori e ka akuzuar Mickoskin për shkelje të parimit demokratik të barazisë së tre degëve të qeverisjes, gjyqësorit, legjislativit dhe ekzekutivit.
Gjyqtarët thanë se sistemi gjyqësor nuk ka gjeneruar kurrë borxhe, por përkundrazi, përmes mbledhjes së shumave të mëdha dhe gjobave, mbush thesarin e shtetit, dhe në këmbim nuk merr punësime të reja, digjitalizim të shërbimeve, pajisje të sallave të gjyqit, etj.
Mickoski theksoi se publiku duhet ta dijë se reformat në gjashtë ligjet në fushën e gjyqësorit janë për paga më të larta, dhe jo për ndryshime thelbësore.
“E di që do të më sulmojnë tani, por morali nuk më lejon të pajtohem me rritjen e pagave të njerëzve që nuk kanë vlerësim. Nëse kjo është reforma kyçe, më falni, nuk do ta bëj. Ne nuk mund të ndajmë më shumë para se vendet më të zhvilluara në Evropë për të financuar gjykatat. Ne nuk mund ta bëjmë këtë”, tha Mickoski.
Mickoski para disa muajsh deklaronte se nuk pajtohet që gjyqtarët dhe prokurorët të marrin paga më të larta, siç parashikohet nga ligjet e reformës në gjyqësor, sepse vendimet që marrin dhe vlerësimet që kanë, sipas tij, tregojnë se ata nuk i meritojnë as ato që i marrin.
