Eurodeputeti Thomas Weitz, si raportues për Maqedoninë e Veriut mbi reformat në procesin e pranimit në BE, do të paraqesë sot draft-raportin vjetor të progresit mbi vendin para Komitetit të Punëve të Jashtme (AFET) të PE-së. Leximet paraprake të pjesëve të raportit deklaruan se Maqedonia e Veriut ka nevojë urgjente për një vullnet më të madh politik për të kapërcyer ngërçin aktual mbi miratimin e ndryshimeve kushtetuese. Në të gjitha rrethanat, procesi do të mbetet i bazuar në meritë dhe i lidhur fort me progresin mbi parimet themelore, veçanërisht sundimin e ligjit, transmeton Portalb.mk.
Raporti i bën thirrje “Këshillit Evropian të sinjalizojë publikisht dhe pa mëdyshje qëllimin e tij për të marrë shpejt dhe pa kushte një vendim pozitiv për të kaluar në fazën tjetër të negociatave të pranimit me Maqedoninë e Veriut, pasi të jenë përmbushur kushtet e përcaktuara në konkluzionet e tij të 18 korrikut 2022”. Gjithashtu merr në konsideratë Marrëveshjen për Fqinjësi të Mirë, Miqësi dhe Bashkëpunim midis Bullgarisë dhe Maqedonisë së Veriut, të nënshkruar në vitin 2017.
“Pavarësisht disa zhvillimeve pozitive, progresi në agjendën e reformave të lidhura me BE-në në fusha kyçe si sundimi i ligjit, reforma gjyqësore dhe lufta kundër korrupsionit mbetet i pamjaftueshëm. Avancimi i reformave të sundimit të ligjit nuk është vetëm thelbësor për t’iu afruar anëtarësimit në BE; është gjithashtu thelbësor për forcimin e institucioneve demokratike që u shërbejnë në mënyrë efektive të gjithë qytetarëve. Një rrugë e qëndrueshme drejt anëtarësimit në BE varet nga rivendosja e besimit publik përmes reformave vendimtare të sundimit të ligjit, mediave të forta dhe të pavarura, bashkëpunimit konstruktiv ndërpartiak dhe mbikëqyrjes efektive parlamentare. Ekziston nevojë urgjente për vullnet më të madh politik për të kapërcyer bllokimin aktual në miratimin e ndryshimeve kushtetuese. Në një kohë ndryshimesh të thella gjeopolitike, Evropa duhet të qëndrojë e bashkuar”, theksoi Thomas Weitz në deklaratën e tij mbi draft-raportin.
Në shpjegimin e tij të tekstit të raportit, Thomas Weitz tha:
“Nuk është bërë asnjë përparim në ndryshimet kushtetuese për shkak të shqetësimeve rreth bllokimeve të mundshme të mëtejshme në baza dypalëshe ose kërkesave nga një vend fqinj. Ekziston nevojë urgjente për vullnet të shtuar politik nga të dyja palët për të kapërcyer këtë ngërç. Në një kohë ndryshimesh të thella në rendin ndërkombëtar që po përjeton Evropa – veçanërisht lufta agresive e Rusisë kundër Ukrainës, pasiguria e paparë mbi të ardhmen e aleancës transatlantike dhe kërcënimet më të gjera ndaj rendit ndërkombëtar të bazuar në rregulla – është thelbësore që Evropa të mbetet e bashkuar. Nuk ka vend për paqartësi. Në këtë sfond gjeopolitik, mund të lindin mundësi për një shtysë të re dhe përshpejtim të procesit të pranimit. Ky proces në të gjitha rrethanat do të mbetet i bazuar në meritë dhe i lidhur fort me përparimin në parimet themelore, veçanërisht sundimin e ligjit. Prandaj është thelbësore që të gjithë aktorët politikë në Maqedoninë e Veriut, veçanërisht qeveria dhe deputetët e shumicës në pushtet, ta kuptojnë këtë ndjenjë urgjence dhe të fillojnë të japin rezultate të prekshme, të besueshme dhe reale pa vonesë të mëtejshme në këto fusha kyçe”.
Draft raporti duhet të shihet si një pikënisje për negociata, por nuk përfshin të gjitha çështjet që do të mbulohen në raportin përfundimtar që do të miratohet nga Parlamenti Evropian. Dokumenti thekson nevojën për “angazhim politik, duke përfshirë ndryshimet e nevojshme kushtetuese, bashkëpunimin konstruktiv ndërpartiak dhe shqyrtimin efektiv parlamentar, për të arritur përparim në rrugën e reformave”. Ai bën thirrje për një angazhim të vazhdueshëm për dialog dhe bashkëpunim me vendet fqinje. Ai mirëpret përparimin në Korridoret 8 dhe 10, por thekson nevojën për më shumë investime në transport, infrastrukturën energjetike dhe legjislacionin mjedisor.
Raporti bën thirrje për zbatimin e rekomandimeve të mbetura të OSBE/ODIHR-it dhe Komisionit të Venedikut. Ai gjithashtu bën thirrje për transparencë më të madhe në financimin e partive politike dhe reklamave politike.
Përqendrimi i pronësisë së medias vihet re me shqetësim. Shprehet shqetësim për fushatat e dezinformimit që vënë në pikëpyetje vlerat demokratike dhe qëllimin e vendit për anëtarësim në BE.
Theksohet nevoja për të vazhduar punën për të përmirësuar situatën e komuniteteve jo-shumicë, duke përfshirë edhe në lidhje me përdorimin e gjuhëve, si dhe për të luftuar diskriminimin dhe për të promovuar diversitetin.
Shprehet shqetësim se gjyqësori, pavarësia e gjykatave dhe prokurorëve, si dhe përpjekjet për të forcuar sundimin e ligjit dhe kornizat kundër korrupsionit nuk kanë përparuar mjaftueshëm.
Me shqetësim vihet re se nuk është bërë asnjë përparim në parandalimin dhe luftimin e korrupsionit dhe se korrupsioni mbetet i përhapur në shumë fusha.
Theksohet rëndësia e lidhjeve ndërkufitare, siç janë korridoret 8 dhe 10 të Rrjetit Trans-Evropian të Transportit (TEN-T).
Ai bën thirrje për angazhim të vazhdueshëm për dialog dhe bashkëpunim me vendet fqinje me qëllim forcimin e stabilitetit rajonal dhe promovimin e besimit të ndërsjellë.
