Eksperti i sigurisë, Drizan Shala, ka ngritur shqetësime serioze për neutralitetin e KFOR-it pas pranisë së pjesëtarëve të tij në një manifestim festiv në dhjetor 2025, ku u këndua kënga me përmbajtje nacionaliste serbe “Oj Kosovo, Kosovo”.
Sipas Shalës, kënga promovon narrativë historike dhe territoriale që e paraqet Kosovën si “tokë serbe” dhe bie ndesh me realitetin kushtetues të Kosovës. Ai vlerëson se prania e trupave të KFOR-it, konkretisht atyre italianë, në një aktivitet të tillë cenon perceptimin e paanshmërisë së misionit dhe mund të shihet si tolerim i një narrative etno-politike.
Shala ka adresuar një sërë pyetjesh ndaj komandës së KFOR-it, duke kërkuar sqarime për njohjen paraprake të përmbajtjes së aktivitetit, respektimin e mandatit të neutralitetit dhe masat që do të merren për të shmangur raste të ngjashme në të ardhmen. Ai thekson se raste të tilla mund të jenë pjesë e luftës hibride kulturore dhe psikologjike në një mjedis ende të ndjeshëm të sigurisë në Kosovë.
Shkrimi i plotë:
⛔️ Neutraliteti i KFOR-it në Provë: Prania Ushtarake në Një Manifestim me Narrativë Nacionale Serbe për Kosovën (Dhjetor 2025)
Në muajin dhjetor 2025, gjatë një aktiviteti festiv të lidhur me manifestime të Krishtlindjeve, është kënduar kënga “Oj Kosovo, Kosovo – kosovska narodna”, një këngë me përmbajtje të qartë nacionaliste, historike dhe territoriale serbe, që e paraqet Kosovën si “tokë të shenjtë serbe”, duke u referuar drejtpërdrejt figurave si Lazari, Miloši dhe simbolikës së Gazimestanit dhe Vidovdanit.
Në këtë aktivitet kanë qenë prezent edhe pjesëtarë të KFOR-it italian, gjë që krijon implikime serioze politike, operative dhe perceptuese, pasi KFOR-i ka mandat strikt për neutralitet statusor, stabilitet dhe mosfavorizim të asnjë narrative etno-politike në Kosovë.
Kënga, në përmbajtjen e saj, konteston drejtpërdrejt realitetin kushtetues dhe juridik të Kosovës, promovon narrativë revizioniste dhe përbën element të luftës hibride kulturore dhe psikologjike, veçanërisht në një ambient multietnik dhe post-konfliktual.
❗️Pyetjet për Komandantin e KFOR-it
✅️Pyetje bazë
1. A ka qenë KFOR-i i informuar paraprakisht për përmbajtjen dhe motivin ideologjik të këngës që do të këndohej gjatë këtij aktiviteti?
2. A ishin të vetëdijshëm pjesëtarët e KFOR-it, konkretisht ata italianë, se kënga përmban mesazhe politike dhe territoriale që e paraqesin Kosovën si “tokë serbe”?
3. Si e vlerëson KFOR-i përmbajtjen e kësaj kënge në raport me mandatin e tij për neutralitet dhe paanshmëri statusore?
✅️ Pyetje substanciale (mandat, perceptim dhe siguri)
4. A konsideron KFOR-i se prania e trupave të tij në një aktivitet ku këndohet një këngë e tillë mund të perceptohet si legjitimim ose tolerim i një narrative nacionaliste serbe?
5. Si ndikon një situatë e tillë në besimin e komunitetit shumicë shqiptar ndaj paanshmërisë së KFOR-it si garantues i sigurisë?
6. A ekzistojnë udhëzime të brendshme operative që ndalojnë pjesëmarrjen e trupave të KFOR-it në aktivitete ku promovohen mesazhe politike, historike ose territoriale të njëanshme? Nëse po, pse nuk janë zbatuar në këtë rast?
✅️ Pyetje strategjike (luftë hibride dhe stabilitet)
7. A e konsideron KFOR-i këtë rast si pjesë të një modeli më të gjerë të përdorimit të elementeve kulturore dhe fetare në funksion të presionit politik dhe psikologjik në Kosovë?
8. Si i adreson KFOR-i rreziqet e instrumentalizimit të festave fetare për qëllime politike dhe destabilizuese, veçanërisht në zonat me ndjeshmëri të lartë etnike?
9. A është analizuar ky incident nga këndvështrimi i luftës hibride dhe ndikimit informativ që synon të minojë rendin kushtetues dhe sovranitetin e Kosovës?
✅️ Pyetje kritike (përgjegjësi dhe masa korrigjuese)
10. Çfarë masash konkrete do të ndërmarrë KFOR-i për të garantuar që ngjarje të tilla të mos përsëriten në të ardhmen?
11. A do të ketë hetim të brendshëm ose vlerësim disiplinor lidhur me këtë rast?
✅️ Pyetje finale – politike dhe simbolike
13. A e kupton KFOR-i se tolerimi i këngëve të tilla në prani të trupave të tij mund të perceptohet si mesazh politik në një rajon ende të brishtë nga pikëpamja e sigurisë?
14. Nëse një këngë me përmbajtje të ngjashme, por nga një narrativë tjetër etnike, do të këndohej në prani të KFOR-it, a do të reagonte misioni njësoj?
Më poshtë do të gjeni tekstin origjinal, por edhe në gjuhën shqipe :
Oj,Kosovo,Kosovo-kosovska narodna
Sa Kosova zora svice,svice,svice novi dan
Gračanica sva u sjaju dočekuje Vidovdan
REF
Oj Kosovo,Kosovo zemljo moja voljena
Zemljo slavnih vitezova Lazara i Miloša
Sve delije od Srbije, svako srce ponosno
Voli i ljubi zemlju svoju Gazimestan Kosovo
Oj Kosovo, Kosovo zemljo moja voljena
Zemljo slavnih vitezova Lazara i Miloša
Srbadija kliče cela “Ne damo te Kosovo”
To je naše uvek bilo od dedova ostalo
Oj Kosovo, Kosovo zemljo moja voljena
Zemljo slavnih vitezova Lazara i Miloša
Oj Kosovë, Kosovë – këngë popullore kosovare
Nga Kosova agimi lind, lind, lind një ditë e re,
Graçanica e tëra në shkëlqim e pret Vidovdanin.
REFREN
Oj Kosovë, Kosovë, toka ime e dashur,
Toka e kalorësve të lavdishëm, të Lazarit dhe Milloshit.
Të gjithë trimat e Serbisë, çdo zemër krenare,
E do dhe e puth tokën e vet – Gazimestanin, Kosovën.
Oj Kosovë, Kosovë, toka ime e dashur,
Toka e kalorësve të lavdishëm, të Lazarit dhe Milloshit.
E gjithë Srbadia thërret: “Nuk të japim, Kosovë”,
Kjo ka qenë gjithmonë e jona, trashëgimi nga të parët.
Oj Kosovë, Kosovë, toka ime e dashur,
Toka e kalorësve të lavdishëm, të Lazarit dhe Milloshit.
