Hidrocentrali ura e Boshkut kërcënon mbijetesën e rrëqebullit të Ballkanit, pasi ndikon në habitatin e tij, dhe në të njëjtën kohë është projekt ekonomikisht i paqëndrueshëm, thekson Qendra për Kërkime dhe Informacion Mjedisor “Eko Svest” pas deklaratave të fundit të kryeministrit Hristijan Mickoski, me të cilat ai e riaktualizoi këtë projekt energjetik të kahershëm, transmeton Portalb.mk.
“Eko Svest” thekson se projekti rrjedh nga një koncept i vjetëruar që ka humbur prej kohësh legjitimitetin e tij për shkak të shkeljes së detyrimeve ndërkombëtare, konkretisht Konventës së Bernës, të cilën vendi, si nënshkrues i Konventës së Bernës, ka detyrim ta respektojë. Ata i bëjnë thirrje Mickoskit të tregojë lidership të bazuar në shkencë dhe interes publik, dhe jo në politika dhe ide të vjetruara energjetike, sepse natyra nuk është burim për fitim afatshkurtër, por trashëgimi që jemi të detyruar ta ruajmë për brezat e ardhshëm.
Në rastin e Mavrovës, organizata kujton se në vitin 2015, Komiteti tregoi se ndërtimi i “Urës së Boshkut” kërcënon drejtpërdrejt mjedisin riprodhues dhe mbijetesën e rrëqebullit të Ballkanit, një specie kritikisht e rrezikuar që ka strehën e saj të fundit pikërisht në këtë vendndodhje. Komiteti bëri thirrje për ndalimin e të gjitha projekteve të hidrocentraleve brenda parkut. Përveç kësaj, Komiteti i Bernës arriti në përfundimin në vitin 2025 se nuk ishte bërë asnjë përparim i rëndësishëm në përmbushjen e rekomandimeve, duke përfshirë anulimin e të gjitha koncesioneve dhe rishpalljen urgjente të parkut, në përputhje me standardet ndërkombëtare.
Ambientalistët theksojnë se studimet nga ekspertë të pavarur dhe institucione financiare ndërkombëtare kanë treguar tashmë se ky projekt është ekonomikisht i pajustifikuar. Kostot e ndërtimit, krahasuar me prodhimin minimal të energjisë elektrike dhe dëmin e madh në ekosistem, e bëjnë projektin një humbje të pastër. Në një kohë kur energjia diellore dhe e erës janë më efikase dhe ekonomike, investimi në “Urën e Boshkut” do të thoshte një hap prapa në politikën energjetike.
“E kemi marrë me shqetësim të madh njoftimin tuaj të fundit për riaktivizimin e mundshëm të projektit të hidrocentralit ura e Boshkut. Si qytetarë dhe mbrojtës të trashëgimisë natyrore, jemi të detyruar t’ju kujtojmë se ky projekt është në kundërshtim me ligjet kombëtare, detyrimet ndërkombëtare dhe standardet moderne mjedisore dhe përbën rrezik të drejtpërdrejtë dhe serioz për integritetin e Parkut Kombëtar të Mavrovës”, thuhet në mesazhin e “Eko Svest” drejtuar Mickoskit.
Organizata kërkon që të zbatohen rekomandimet e Konventës së Bernës dhe të refuzohen të gjitha planet për hidrocentralet në zonat e mbrojtura, si dhe të përfundojë urgjentisht procedura për rishpalljen e Parkut Kombëtar të Mavrovës, gjë që do të parandalojë degradimin e ardhshëm të parkut.
“Vonesa e gjatë në rishpalljen e Parkut Kombëtar të Mavrovës ka krijuar një boshllëk ligjor që mundëson drejtpërdrejt zbatimin e projekteve të dëmshme të infrastrukturës dhe ndërtimit në zemër të parkut. Në vend të një përjashtimi, ndërhyrje të tilla janë bërë praktikë që po degradon gradualisht integritetin e një prej zonave natyrore më të vlefshme në vend. Rishpallja e Mavrovës nuk është formalitet administrativ, por mekanizmi i vetëm për krijimin e një kuadri të qartë dhe detyrues për mbrojtje, në përputhje me standardet e IUCN-së dhe detyrimet ndërkombëtare të vendit”, thonë nga “Eko Svest”.
Ata theksojnë se vetëm një ligj i ri për Parkun Kombëtar të Mavrovës mund t’i japë fund më në fund praktikës së vendimeve, presioneve dhe projekteve ad-hoc që sakrifikojnë interesin publik dhe trashëgiminë natyrore për qëllime afatshkurtra. Në të njëjtën kohë, rishpallja do të krijojë një kornizë për zhvillim të qëndrueshëm dhe siguri ekonomike për popullsinë lokale, përmes mbështetjes së turizmit të qëndrueshëm, aktiviteteve tradicionale dhe aktiviteteve ekonomike të gjelbra, dhe çdo vonesë e mëtejshme në rishpallje do të thotë vazhdimi i degradimit të Mavrovës dhe marrja e një rreziku të vetëdijshëm për një nga zonat natyrore më të vlefshme në vend.
