Një avion ushtarak i NATO-s ka rrëzuar një dron të dyshuar ukrainas në hapësirën ajrore të Estonisë këtë të martë. Ndërsa Ukraina synon të godasë objektet e naftës së Rusisë në Baltik më shpesh dhe më intensivisht, më shumë dronë të tillë po kalojnë në territorin e aleatëve dhe rasti i sotëm u mbyll me incident.
NATO konfirmoi të martën se një nga avionët e saj F16 nga misioni i policimit ajror të Baltikut me bazë në Lituani kishte rrëzuar një dron mbi hapësirën ajrore të Estonisë.
Fillimisht Estonia dhe Letonia dhanë alarmin për kërcënime duke raportuar një dron që kishte hyrë në hapësirën e tyre ajrore, por nuk ishte e qartë nëse ato po i referoheshin të njëjtit dron.
Ushtria e Estonisë tha se një dron hyri në hapësirën e saj ajrore rreth mesditës së të martës, duke hyrë nga Rusia në pjesën juglindore të vendit dhe ai u rrëzua nga një avion luftarak rumun i NATO-s me një raketë të vetme në orën 12:14 sipas orës lokale.
“Incidenti ndodhi në kushtet e luftës së rëndë elektronike, duke përfshirë falsifikimin dhe bllokimin e GPS-it, nga Rusia”, tha ushtria estoneze.
Ushtria po ashtu sqaroi se e kishte monitoruar dronin përpara se të hynte në hapësirën e saj ajrore dhe se vendimi për ta rrëzuar ishte marrë për të “minimizuar ndikimin në popullsinë civile dhe infrastrukturë”.
NATO më vonë konfirmoi se kishte rrëzuar një dron mbi hapësirën ajrore të Estonisë, tha se një hetim ishte duke vazhduar dhe se Aleanca ishte “e gatshme dhe e aftë të reagonte ndaj çdo kërcënimi të mundshëm ajror”.
Më pas një alarm ajror në Letoni çoi në ndërprerje të trenave dhe shkollave në zonat kufitare pranë Rusisë, por autoritetet atje nuk sqaruan nëse alarmi ishte rezultat i të njëjtit dron që u rrëzua në hapësirën ajrore të Estonisë.
Si Letonia ashtu edhe Estonia thanë përsëri se nuk e kishin lejuar Ukrainën të godiste objektivat ruse përmes territorit dhe hapësirës së tyre ajrore, diçka që Ministria e Jashtme e Ukrainës e theksoi gjithashtu.
Zëdhënësi i ministrisë Heorhii Tykhyi i kërkoi falje Estonisë “për incidente të tilla të paqëllimshme” dhe tha se Rusia “vazhdon të ridrejtojë dronët ukrainas në Baltik” në koordinim me “propagandën e intensifikuar” si pjesë e një strategjie të qëllimshme.
“Ne përsërisim se në kundërshtim me pretendimet e propagandës ruse as Estonia, Letonia, Lituania dhe Finlanda nuk kanë lejuar kurrë të përdorin hapësirën e tyre ajrore për sulme kundër Rusisë. Për më tepër, Ukraina nuk ka kërkuar kurrë një përdorim të tillë”, tha Tykhyi.
Ndërkohë, tre udhëheqës të NATO-s u pyetën për incidentet e sotme në Estoni dhe Letoni. Komandanti kryesor i NATO-s Alexus Gregory Grynkewich tha se “gjithçka funksionoi” pasi avioni ushtarak i Aleancës rrëzoi dronin.
“Sistemi funksionoi saktësisht ashtu siç supozohet të funksionojë dizajni ynë i mbrojtjes”, deklaroi ai.
Ai thotë se NATO “ende po vlerëson situatën, por në shikim të parë duket sikur gjithçka funksionoi”.
Pastaj Grynkewich iu përgjigj një pyetjeje më të gjerë nëse NATO përbën ndonjë kërcënim për Rusinë.
“Është një klishe standarde ruse, apo jo? Ata vazhdimisht thonë se NATO po bën diçka në një mënyrë ofensive, por të gjithë e dimë që mund ta lexoni traktatin: NATO është një aleancë mbrojtëse. Ne nuk jemi një kërcënim për Rusinë, dhe ata e dinë se nuk jemi një kërcënim për Rusinë. Nëse do të mendonin se ne ishim një kërcënim për Rusinë, nuk do ta kishin zbrazur distriktin ushtarak të Leningradit për të shkuar dhe për të pushtuar Ukrainën”, u përgjigj ai.
Grynkewich gjithashtu iu përgjigj dezinformimit rus që sugjeron se vendet baltike po lejojnë që dronët ukrainas të ngrihen nga atje kur sulmojnë Rusinë.
“Nëse do të lejonim dronët të kalonin nëpër hapësirën ajrore të Baltikut për të arritur në Rusi, nuk do t’i rrëzonim”, theksoi gjenerali.
Sakaq, vlen të theksohet se incidenti i së martës ishte i fundit i një serie shkeljesh të hapësirës ajrore në rajon në javët e fundit, mes sulmeve intensifikuese ndaj vendeve ruse në Baltik, jo më pak të objekteve kryesore të naftës në Primorsk dhe Ust-Luga.
Rruga e fluturimit nga Ukraina drejt këtyre vendeve shkon pranë kufijve të anëtarëve të NATO-s në Detin Baltik, si Lituania, Letonia, Estonia dhe Finlanda, dhe sistemet e mbrojtjes nga dronët mund të ndërhyjnë në navigimin e avionëve.
Megjithatë, inkursionet kanë filluar të kenë pasoja politike kohët e fundit. Çështja arriti kulmin në Letoni këtë muaj, me qeverinë e koalicionit që u shemb mes debateve të brendshme mbi trajtimin që Riga po i bën dronëve të humbur që uleshin në territorin e saj.
Kryeministrja Evika Silina shkarkoi ministren e saj të Mbrojtjes dhe shpejt iu desh të jepte dorëheqjen pasi humbi një partner koalicioni dhe për këtë arsye shumicën e saj.
