Ministri i Transformimit Digjital, Stefan Andonovski, thotë se Qeveria nuk po shqyrton kufizimin e qasjes në rrjetet sociale për të miturit nën moshën 15 vjeç, duke vlerësuar se një veprim i tillë do të ishte shumë radikal dhe do të nënkuptonte ndërhyrje nga shteti në të drejtat dhe liritë themelore. Andonovski e tha këtë në përgjigje të pyetjeve gazetareske, me rastin e shënimit të Ditës së Internetit më të Sigurt, nëse Maqedonia do të ndjekë hapat e disa vendeve, disa prej të cilave janë anëtare të Bashkimit Evropian (BE), ku po zhvillohen diskutime për të kufizuar qasjen në rrjetet sociale për të miturit, transmeton Portalb.mk.
“Kemi vënë re edhe peticione në Maqedoni. Bëra një koment. Vitin e kaluar, në kuadër të këtij projekti, prezantuam një mënyrë kontrolli në të gjitha shkollat, përmes së cilës prindërit mund të kontrollojnë se cilat aplikacione mund të kenë fëmijët e tyre në telefonat e tyre celularë dhe pajisje të tjera, sa kohë mund të kalojnë me to dhe çfarë përmbajtjeje u lejohet ose nuk u lejohet të ndjekin. Ne besuam se kjo ishte një mënyrë për të parandaluar rreziqet e internetit, dhe që prindërit të mbajnë kontrollin, dhe jo që shteti të marrë përsipër. Është kontrolli i mjeteve që janë jashtëzakonisht private. Ato përdoren nga prindërit, fëmijët, dhe do të ishte ndërhyrje nga shteti në punët e brendshme të çdo familjeje”, deklaroi ministri i Transformimit Digjital.
Megjithatë, ai la hapësirë, nëse ka interes të shtuar nga prindërit dhe nëse ka, siç tha ai, frikë të shtuar, të hapet një diskutim mbi këto çështje. Në këtë kontekst, Andonovski tha se mund të mbahet debat publik dhe anketë për të parë se cilat janë interesat dhe mendimet e prindërve.
“Nuk po hezitojmë të ndryshojmë ligjin për të pasur këtë mundësi, por rreziku është shumë i madh kur shteti vendos të ndalojë mjete të caktuara për një grup të caktuar njerëzish. Kështu, po i hapim derën shtetit që të lejojë veten të ndalojë nesër dhe kjo do të ishte në kundërshtim me lirinë e fjalës, në kundërshtim me lirinë e shprehjes, sepse shteti ka vendosur që një mjet i caktuar duhet të ndalohet. Ne duhet ta mbajmë këtë si mjet të fundit, dhe masa e parë është parandalimi dhe kontrolli prindëror”, shtoi ministri.
Përndryshe, sot u mbajt një aktivitet në Shkollën Fillore “Kire Gavrilovski – Jane” Prilep me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Internetit më të Sigurt, të organizuar nga Ministria e Transformimit Digjital dhe Komuna e Prilepit.
Andonovski tha me rastin e aktivitetit se kjo përfundon projektin e madh për krijimin e një Qendre për Internet më të Sigurt në Maqedoni, të mbështetur nga Evropa Digjitale dhe Bashkimi Evropian.
“Kjo është një nga ngjarjet e fundit me të cilat po e përfundojmë këtë projekt dhe mezi presim ngritjen e plotë të Qendrës, e cila do të ketë linjën e vet ku të rinjtë, prindërit, mësuesit mund të telefonojnë se si të përballen me mangësitë e internetit, si t’i ndihmojnë të rinjtë”, tha Andonovski.
Brenda një muaji, siç deklaroi ai, rezultatet e projektit me vlerë 600,000 euro do të jenë gati, dhe Ministria pret të fillojë një fazë të re, ose të dytë, me mbështetje të BE-së prej rreth një milion eurosh.
Sa i përket internetit të sigurt, Maqedonia, sipas Andonovskit, është mesatarisht në Evropë dhe vendi po përballet me të njëjtat sfida si vendet evropiane.
“Kjo është arsyeja pse sot, në një mënyrë shumë të sigurt dhe interaktive, po u shpjegojmë të rinjve, duke diskutuar me ta se cilat nga këto sfida po përballen dhe duke u dhënë atyre mjete, mënyra, si t’i përballojnë ato”, tha ministri.
Kryetari i Prilepit tha se përmes Qendrës së re, siç tha ai, qytetarët e Prilepit do të kenë mundësinë fizike të marrin disa nga shërbimet që janë të disponueshme në Portalin Kombëtar të Shërbimeve – uslugi.gov.mk.
Ndryshe, viti 2026 ka shënuar një kthesë drastike në mënyrën se si shtetet po ndërhyjnë në jetën digjitale të fëmijëve, duke kaluar nga thjesht këshilla prindërore në ligje strikte dhe ndalime të plota.
Australia hapi rrugën me një vendim historik në fund të vitit të kaluar, duke u bërë vendi i parë në botë që ndaloi zyrtarisht qasjen në rrjetet sociale për të gjithë fëmijët nën moshën 16 vjeç. Ky model, i cili nuk lejon as pëlqimin e prindërve si përjashtim, ka shërbyer si një shkëndijë për një valë të ngjashme në Evropë dhe më gjerë.
Spanja është bërë vendi i dytë që ka ndërmarrë hapa konkrete. Qeveria do të ndalojë qasjen për të miturit nën 16 vjeç, duke i cilësuar rrjetet sociale si një hapësirë ku krimi dhe dezinformimi lulëzojnë jashtë kontrollit.
Në Francë, Presidenti Emmanuel Macron ka deklaruar se mendjet e fëmijëve nuk janë në shitje për algoritmet e huaja, duke shtyrë përpara një ligj që ndalon rrjetet sociale për moshat nën 15 vjeç, i cili pritet të hyjë në fuqi plotësisht këtë shtator.
Norvegjia ka propozuar një ndalim për moshat nën 15 vjeç, ku qeveria po insiston për një kufizim të rreptë pa mundësi anashkalimi nga prindërit.
Danimarka njoftoi planet e saj në fund të vitit 2025 për të ndaluar aksesin për personat nën 15 vjeç, duke konsideruar përdorimin e sistemit të tyre kombëtar të identifikimit elektronik për procesin e verifikimit.
Ndërkohë, Malajzia ka bërë të ditura planet për të zbatuar një ndalim për moshat nën 16 vjeç, i cili pritet të nisë gjatë vitit 2026.
Ky presion po rritet edhe në Ballkan, ku Greqia dhe Sllovenia kanë njoftuar se janë shumë pranë miratimit të ligjeve të ngjashme për të mbrojtur shëndetin mendor të të rinjve.
Kujtojmë se edhe deputetetët e Parlamentit Evropian, me shumicë të madhe votash, miratuan një rezolutë që kërkon vendosjen e kufizimeve të moshës për përdorimin e rrjeteve sociale
Rrjetet sociale janë kthyer në tregje ku të dhënat personale të fëmijëve shfrytëzohen për profiling dhe ku predatorët seksualë gjejnë rrugë më të lehta për të kontaktuar të miturit. Qeveritë, si ajo e Australisë dhe Spanjës, argumentojnë se platformat kanë dështuar të vetërregullohen, duke lejuar përhapjen e gjuhës së urrejtjes, përmbajtjeve të dhunshme dhe dezinformimit të rrezikshëm që mund të radikalizojë mendjet e reja. Në këtë kontekst, ndalimi shihet si një mjet për të detyruar gjigantët teknologjikë të marrin përgjegjësi ligjore dhe financiare, duke e zhvendosur barrën e mbrojtjes nga prindërit e pafuqishëm direkt te vetë kompanitë e teknologjisë.
