Çmimi i një ton hekuri i kaloi 750 eurot. Inflacioni vendas më i lartë se ai evropian. Sektori privat po alarmon se kriza ka trokitur tashmë në derën e ekonomisë sonë. Edhe qytetarët tashmë po e ndiejnë presionin e çmimeve. Qeveria po përgatit masa për të zbutur goditjen – fronti i opozitës akuzon se shuma milionëshe janë “zhvatur” tashmë nga qytetarët vetëm nga çmimet më të larta të karburanteve, shkruan analiza ekonomike javore e Portalb.mk.
Qytetarët dhe një pjesë e kompanive po përballen me pasojat e para të valës së re të çmimeve…
“Çdo ditë, ndonjë produkt shtrenjtohet për dy deri në tre denarë, çmimi i vajit të gatimit është tashmë mbi 100 denarë, vezët dhe disa fruta janë shtrenjtuar”, thotë një shitëse në një nga marketet, duke shtuar se vetëm një ditë pas rritjes së parë të çmimit të derivateve të naftës, çmimi i një kilogrami të bananeve dhe mandarinave është rritur për 30 deri në 40 denarë, edhe pse sasitë janë blerë më herët.
Ekonomia po hyn përsëri në një zonë çmimesh të rrezikshme për shkak të frontit të ri ushtarak në Lindjen e Mesme. Për qytetarët, ndikimi vërehet nëpërmjet rritjes së çmimeve të karburanteve dhe çmimeve më të larta, kryesisht, të produkteve bazë ushqimore.
Ekonomistët komentojnë se Qeveria duhet të marrë masa që do ta lehtësojnë presionin e çmimeve dhe kjo mund të bëhet duke ngrirë një pjesë të çmimeve ose duke ulur TVSH-në për ushqimet, por edhe për karburantet.
Tashmë është konfirmuar se do të ketë masa të caktuara që do të përfshijnë një ulje të përkohshme të TVSH-së. Ky veprim do të pasojë pas dy rritjeve dramatike të njëpasnjëshme të çmimeve të derivateve të naftës.
Një litër dizel është shtrenjtuar për më shumë se 20 denarë për dy javë, ndërsa çmimi i benzinës është rritur për 12 denarë. Rritja e çmimeve të derivateve të naftës, ngadalësimi ekonomik në vendet që janë partnerët tanë tregtarë, porositë e reduktuara, kërkesa e reduktuar – rreziqet e jashtme tashmë kanë trokitur edhe në derën e ekonomisë sonë – thonë biznesmenët me të cilët biseduam.
“Është shumë e rëndësishme kur situata në Lindjen e Mesme do të qetësohet. Nëse çmimi i naftës rritet, dëmi do të jetë i madh, kjo do të jetë një nga goditjet më të mëdha për ekonominë. Disa analiza tregojnë për një rritje të çmimit deri në 200 dollarë për barel. Në vendin tonë, inflacioni duhet të mbahet në një nivel të afërt me atë evropian – përndryshe do të kemi problem me bilancin e pagesave, me deficitin tregtar. Kur ka tronditje të tilla çmimesh, më të varfrit janë ata që preken më rëndë, të cilët shpenzojnë për produkte ushqimore bazë”, thotë Angell Dimitrov nga Organizata e Punëdhënësve.
Industria e ndërtimit tashmë po përballet me lëndë të para më të shtrenjta.
“Rreth 10 ditë më parë, një ton hekur në tregjet botërore kushtonte 620 euro, tani ka tejkaluar 750 euro. Çmimet më të larta të karburanteve ushtrojnë presion mbi çmimet e tjera. Nëse lufta zgjat, do të përballemi me probleme të mëdha”, thotë Ivica Jakimovski nga Oda e Ndërtimit në Lidhja e Odave Ekonomike.
Disa parti opozitare akuzuan se pikërisht gjatë kësaj periudhe, shpenzimet e qytetarëve për karburante u rritën për 10 milionë euro.
“Vetëm në dy javët e fundit, qytetarët kanë paguar mbi 10 milionë euro më shumë për derivatet e naftës. Rritja e çmimit prej 21 denarësh për litër i preku drejtpërdrejt qytetarët”, treguan llogaritjet e BDI-së, e cila kërkoi masa urgjente në prag të festave.
Edhe LSDM-ja opozitare njoftoi se do të propozojë një paketë ndryshimesh ligjore për të ulur akcizat e karburanteve, TVSH-në për produktet bazë ushqimore dhe përgjysmimin e çmimit të pagesave rrugore.
Në shkurt, kostot e jetesës u rritën për 2,9% në vit, ndërsa inflacioni vjetor në BE ishte 1,9%.
