Një deklaratë e ish-ambasadorit të Federatës Ruse në vend, Oleg Shterbak, e dhënë disa vite më parë, sot jehon si një paralajmërim rrëqethës për synimet gjeopolitike të Moskës dhe metodat e saj të frikësimit.
Xhabir Deralla rikujtoi këtë ngjarje të vitit 2018, duke vënë në dukje kërcënimin e hapur që diplomati rus i kishte drejtuar shtetit tonë në prag të vendimeve kyçe për të ardhmen e tij.
Kërcënim i drejtpërdrejtë para referendumit vendimtar
Sipas Derallës, paralajmërimi i Shterbakut u bë në fillim të verës së vitit 2018, gjatë një tryeze të rrumbullakët ku ambasadori rus kishte marrë pjesë me ftesë të Fakultetit të Sigurisë në Shkup.
Ngjarja u zhvillua në një moment jashtëzakonisht të ndjeshëm politik – vetëm disa muaj para mbajtjes së referendumit për pranimin e Marrëveshjes së Prespës.
Deralla thekson në deklaratën e tij se ai personalisht nuk e konsideron këtë marrëveshje si ndryshim të emrit, ndonëse në opinionin publik shpesh është quajtur kështu.
Në atë periudhë kritike për integrimet euroatlantike të Maqedonisë, ambasadori rus kishte përcjellë një mesazh të qartë.
Deralla, duke parafrazuar diplomatin rus, theksoi:
“Ai iu drejtua vendit duke thënë: ‘Kujdes çfarë bëni, sepse orientimi drejt NATO-s dhe aspiratat tuaja për NATO-n mund t’ju çojnë në një situatë që të keni një fat të ngjashëm, të njëjtë me Ukrainën.’”
Mesazhi i dërguar mes dy pushtimeve
Ajo që e bën këtë deklaratë veçanërisht shqetësuese, analizon Deralla, është pikërisht konteksti kohor.
Viti 2018 ndodhet në mes të dy fazave kyçe të agresionit rus ndaj territorit ukrainas:
Katër vite pas agresionit të parë:
Kërcënimi u bë katër vjet pasi Rusia aneksoi Krimenë dhe filloi veprimet ushtarake në rajonin e Donbasit në vitin 2014.
Katër vite para luftës së gjithanshme:
Në të njëjtën kohë, deklarata u bë katër vjet para se Moska të niste pushtimin e plotë dhe brutal të Ukrainës në vitin 2022.
Duke i parë ngjarjet nga perspektiva e sotme, rikujtimi i kësaj deklarate tregon qartë se diplomacia ruse, që atëherë, e përdorte hapur situatën ushtarake në Ukrainë si instrument presioni, shantazhi dhe frikësimi ndaj vendeve të Ballkanit Perëndimor që në mënyrë sovrane kishin zgjedhur t’i bashkoheshin Aleancës së NATO-s.
