Më shumë se dy muaj pas mbërritjes në stacionin hapësinor të Kinës, tre astronautët e misionit hapësinor “Shenzhou-23” – Zhu Yangzhu, Zhang Zhiyuan dhe Lai Kaying – janë të gjithë në gjendje të mirë dhe kanë bërë përparim të vazhdueshëm në eksperimente të shumta të shkencës hapësinore, duke përfshirë një studim revolucionar mbi kultivimin shumëbrezësh të orizit në mikrogravitet.
Anija kozmike “Shenzhou-23” u ngrit më 24 maj, duke transportuar fara orizi dhe ngarkesa të tjera shkencore në Stacionin Hapësinor të Kinës. Pas më shumë se dy muajsh kultivimi, astronautët kanë mbledhur grupin e parë të mostrave eksperimentale të orizit.
Ky eksperiment do të jetë hera e parë që kultivohen dy breza të njëpasnjëshëm orizi në orbitë, duke u mundësuar studiuesve të përfundojnë dy cikle të plota jetësore të kulturës në mikrogravitet. Studimi pritet të zbulojë se si ndikon ekspozimi i zgjatur ndaj mjedisit hapësinor në qëndrueshmërinë gjenetike të orizit ndër breza.
Kina e kreu eksperimentin e parë në botë të kultivimit të orizit me cikël të plotë jetësor në hapësirë në vitin 2022. Gjatë atij misioni, gjashtë fara orizi u rritën në Stacionin Hapësinor të Kinës për 120 ditë, duke prodhuar 59 fara të brezit të parë të kultivuara në hapësirë, të cilat u kthyen në Tokë bashkë me ekuipazhin e “Shenzhou-14”.
Eksperimenti i tanishëm përdor dy lloje orizi japonica, një varietet i njohur për përshtatshmërinë e tij dhe ciklin e rritjes tre deri në katër muaj. Një grup përbëhet nga fara të zakonshme që nuk janë larguar kurrë nga Toka, ndërsa tjetri nga fara të kultivuara në bordin e stacionit hapësinor në vitin 2022 dhe më pas të përhapura për tre breza pas kthimit në Tokë.
Hulumtuesit thonë se studimi mund të ofrojë mbështetje të rëndësishme teorike për prodhimin e ushqimit jashtë Tokës, duke krijuar aftësinë për të rritur kulturat bujqësore në hapësirë pa u mbështetur në misionet e furnizimit nga Toka. Një aftësi e tillë konsiderohet thelbësore për eksplorimin e ardhshëm njerëzor afatgjatë të hapësirës së thellë.
