Kryeministri Hristijan Mickoski, në podkastin “Ku janë paratë?”, pranoi se Maqedonia përballet me një sfidë të rëndë demografike, e cila në 20 deri në 25 vitet e ardhshme mund të krijojë një mungesë prej 150,000 deri në 250,000 banorësh.
Sipas tij, tabloja demografike e vendit mund të ndryshojë rrënjësisht në 15, 20 ose 25 vitet që vijnë. Mickoski vlerësoi se një pjesë e forcës punëtore do të vazhdojë të zhvendoset drejt Evropës Perëndimore, ndërsa boshllëqet që do të krijohen në ekonominë vendase do të duhet të plotësohen me punëtorë nga vendet e treta.
Të dhënat zyrtare e mbështesin këtë shqetësim. Zyra Shtetërore e Statistikave bëri të ditur se gjatë vitit 2024 kanë lindur të gjallë 16,061 fëmijë, ose 4 përqind më pak se një vit më parë. Po ashtu, në tremujorin e katërt të vitit 2024, shtesa natyrore ishte negative, në nivelin minus 1,206 persona, çka nënkupton se numri i vdekjeve e tejkaloi numrin e lindjeve të gjalla.
Edhe Banka Botërore e përshkruan Maqedoninë e Veriut si një shtet me popullsi që po plaket dhe po zvogëlohet, me një normë fertiliteti rreth 1.5 dhe me diasporë të vlerësuar në më shumë se 500,000 qytetarë. Pasojat e kësaj gjendjeje nuk kufizohen te statistikat, por prekin drejtpërdrejt tregun e punës, sistemin pensional, shëndetësinë, arsimin dhe jetën në komunitetet lokale.
Megjithatë, paralajmërimi për përmasat e problemit hap një pyetje thelbësore për Qeverinë: nëse situata është kaq serioze, ku ndodhet plani për t’i mbajtur të rinjtë në vend, për të rikthyer ata që kanë emigruar dhe për t’u dhënë familjeve arsye reale për të mos u larguar?
Kjo diagnozë mund të jetë realiste, por vetë ajo nuk përbën një politikë të mjaftueshme. Çështja demografike nuk zgjidhet vetëm duke paralajmëruar mungesë njerëzish, por duke ndërtuar një sistem që i bind të rinjtë të qëndrojnë. Në këtë përgjigje përfshihen paga më të mira, strehim i përballueshëm, kopshte funksionale, arsim i sigurt, shërbim shëndetësor që nuk i rëndon familjet, një ekonomi e parashikueshme dhe institucione të çliruara nga presioni partiak.
Për këtë arsye, deklarata e kryeministrit duhet të shërbejë si pikënisje për një politikë serioze shtetërore dhe jo të mbetet vetëm një tjetër mesazh politik. Nëse Qeveria e di se pas dy dekadash vendi mund të përballet me mungesë prej qindra mijëra njerëzish, atëherë duhet të tregojë që tani se cilat masa do të ndërmarrë në këtë mandat, e jo ta shtyjë përgjigjen për një kohë të pacaktuar.
Politika demografike nuk mund të kufizohet vetëm te thirrjet për familjen dhe rritjen e lindshmërisë. Ajo duhet të përfshijë siguri ekonomike, zhvillim rajonal, mbështetje për familjet e reja, ndihmë për nënat dhe baballarët, kthimin e kuadrove të kualifikuara nga jashtë, një model të kontrolluar për angazhimin e punëtorëve nga vendet e treta dhe një strategji të qartë për atë se çfarë lloj shteti synon të jetë Maqedonia në vitin 2050.
Mickoski deklaroi se shteti duhet të projektojë të ardhmen 50, 75 ose 100 vjet përpara. Por puna e një qeverie nuk vlerësohet nga largësia e vizionit të saj, por nga veprimet që ndërmerr sot. Problemi demografik tashmë është identifikuar; ajo që mungon është pjesa vendimtare: një politikë konkrete, e matshme dhe publike, që do të dëshmojë se shteti nuk po numëron vetëm sa njerëz mund të humbasë, por po nis më në fund të luftojë për t’i mbajtur ata. përcjell Zhurnal.mk .
