Kievi nuk po rrezikon asgjë mes përpjekjeve të Moskës për ta integruar gjithnjë e më ngushtë Minskun në luftën e saj.
Dronë spiunë rusë që hyjnë në Ukrainë nga hapësira ajrore bjelloruse janë rritur ndjeshëm që nga fillimi i vitit, ndërsa zyrtarë të lartë në Kiev shprehin shqetësim në rritje për përfshirjen e Bjellorusisë në luftë.
Ukraina ka shtuar masat duke forcuar fortifikimet në kufirin e saj verior, përfshirë kanale antitank, pengesa prej betoni “dhëmbët e dragoit” për të bllokuar mjetet e blinduara dhe zona të reja me tela me gjemba. Trupat që operojnë përgjatë kufirit thonë se kanë vënë re një rritje prej rreth 20% të dronëve të zbulimit rus që nga janari.
Rritja e shfaqjeve të dronëve vjen paralelisht me raportime se Rusia ka ndërtuar pesë baza të reja dronësh pranë kufirit të saj të përbashkët me Bjellorusinë, si pjesë e përpjekjeve për të përdorur hapësirën ajrore të Minskut për të sulmuar Ukrainën.
Zyrtarët ukrainas, përfshirë presidentin Volodymyr Zelenskyy, kanë folur për “aktivitet të pazakontë” në kufirin me Bjellorusinë, mes shqetësimeve se Moska po përpiqet ta tërheqë aleatin e saj më thellë në konflikt, si dhe paralajmërimeve që i janë dhënë Minskut.
Këto pretendime erdhën ndërsa Rusia dhe Bjellorusia të mërkurën akuzuan Ukrainën për një sulm vdekjeprurës me dron ndaj një autobusi që transportonte nxënës shkollash bjelloruse gjatë një vizite në rajonin rus të Bryanskut, një akuzë që ushtria e Ukrainës e quajti “e rreme”.
Sipas raporteve në maj, Bjellorusia gjithashtu ka zgjeruar infrastrukturën që mund të mbështesë operacionet ruse, përfshirë rrugë logjistike dhe terrene stërvitore, si dhe infrastrukturë komunikimi e survejimi në mbështetje të sulmeve me dron rus ndaj Ukrainës, të cilat përdorin zonat kufitare bjelloruse si korridor ajror për sulme.
Zyrtarët thonë se nuk ka prova që forcat ruse – apo ushtria bjelloruse – po grumbullohen në formacione të mëdha në zonat kufitare për një përsëritje të përdorimit të territorit bjellorus për të pushtuar Ukrainën, siç ndodhi gjatë pushtimit të plotë në shkurt 2022.
Në vend të kësaj, ajo që shqetëson zyrtarët ukrainas dhe evropianë është se Moska po përpiqet ta integrojë gjithnjë e më shumë Minskun në përpjekjet e saj të luftës, përfshirë edhe përmes stërvitjeve të përbashkëta bërthamore më herët këtë vit.
Ndër ata që kanë ngritur shqetësime për qëllimet e Bjellorusisë është ish-ministri i jashtëm ukrainas Dmytro Kuleba, i cili ka shërbyer edhe në këshillin e sigurisë dhe mbrojtjes kombëtare të Ukrainës.
Në një intervistë të fundit televizive, Kuleba tha se “veprimet e presidentit bjellorus Aleksandr Lukashenko sot janë të ndryshme nga 2022”, kur ai lejoi territorin e tij të përdorej nga Rusia për pushtimin.
“Nuk po them se një ofensivë do të fillojë nesër,” tha Kuleba. “Po them se mund të shoh diçka tjetër. Një seri ngjarjesh që po zhvillohen që japin arsye për të besuar se Lukashenko po përgatitet për luftë.”
Ekspertë të tjerë kanë vënë re një rritje të mesazheve pro-ruse në Bjellorusi, edhe pse lufta e Moskës kundër Ukrainës po has gjithnjë e më shumë vështirësi. “Rusia është në një ngërç strategjik,” i tha një tryeze të fundit ekspertësh Maksym Pleshko, një politikan dhe shkencëtar politik ukrainas, në lidhje me kërcënimin bjellorus.
“Rusia përballet me probleme serioze në front sepse ne po fillojmë ta fitojmë këtë luftë, dhe përdorimi nga Lukashenko i narrativave dhe propagandës së tij është pikërisht një përpjekje për ta justifikuar dhe zgjidhur këtë situatë,” tha Pleshko.
“Dhe Putini po i bën presion Lukashenkos për bashkëpunim më të madh, për përfshirje më të madhe të sistemit të tij ushtarak në luftën kundër Ukrainës, kështu që Lukashenko po përpiqet ta justifikojë këtë para audiencës së tij të brendshme.”
Të tjerë, megjithatë, përfshirë Yevhen Mahda, drejtor i Institutit të Politikës Botërore në Kiev, janë shumë skeptikë se Lukashenko do të rrezikonte përdorimin e trupave bjelloruse për të mbështetur Moskën.
Kjo u përforcua nga paralajmërimet muajin e kaluar nga komandanti i forcave pa pilot të Ukrainës, Robert Brovdi, se Kievi tashmë ka identifikuar afërsisht 500 objektiva që do t’i godiste në rast se përfshirja e Minskut bëhet më e drejtpërdrejtë.
“Nëse po flasim për përfshirjen e tij [Lukashenkos] në një veprim të mundshëm kundër Ukrainës, politikisht do të ishte fundi i tij, jo më pak pas gjithçkaje që është thënë për 500 objektiva në Bjellorusi që Ukraina është gati t’i godasë,” tha Brovdi.
Nëse ka një konsensus të gjerë mes ekspertëve në Ukrainë dhe gjetkë, ai është se Moska – përballë një ngërçi të thelluar në frontet ekzistuese të luftës – mund të kërkojë të përdorë Bjellorusinë për të kërcënuar zgjerimin gjeografik të konfliktit kundër Ukrainës, por edhe potencialisht në një kontekst më të gjerë evropian.
Pikërisht këtë pikë e bëri edhe ministri i jashtëm i Ukrainës, Andrii Sybiha, në maj. “Moska po e tërheq gjithnjë e më shumë Bjellorusinë në luftën e saj kundër Ukrainës, duke e shndërruar atë në një platformë agresioni, jo vetëm kundër vendit tonë, por kundër gjithë Evropës.”
Dhe në kufirin verior të Ukrainës me Bjellorusinë, Kievi nuk po merr asnjë rrezik në lidhje me përfshirjen në rritje të Minskut në luftën e Moskës.
Në veri të qytetit Chernihiv, i pushtuar për disa muaj të shkurtër nga forcat ruse në 2022, fshatra me popullsi të rrallë shtrihen mes pyjeve me pishë, thupër argjendi dhe alder të zi. Këtu, përgjatë një rruge të ngushtë që çon drejt kufirit, një ekip pune pa bluzë riparon rrotulla me tela me gjemba ndërsa një ekskavator hap barriera të reja antitank.
Duke qëndruar në zonën e parkimit të një hoteli dhe kafeneje të braktisur 2 km (1.2 milje) nga Bjellorusia, një major në forcat kufitare të Ukrainës, i cili përdor nofkën e tij ushtarake “Nissan”, është i përfshirë në përmirësimin e mbrojtjeve.
“Nuk ka sekret që Bjellorusia u përdor si platformë për pushtimin në 2022, kështu që nuk ka besim te Bjellorusia,” tha Nissan. “Kemi parë shumë deklarata nga Lukashenko. Shohim stërvitje të përbashkëta, përfshirë forca bërthamore. Duhet të jemi gati për çdo skenar. Kështu që çdo ditë po ndërtojmë fortifikimet tona.
Liderë evropianë i bëjnë thirrje Trump-it të presë bisedimet Zelenskyy–Putin në samitin e G7
“Me terrenin dhe atë që kemi bërë, është mendimi im se do të ishte pothuajse e pamundur që tanket, mjetet dhe këmbësoria të lëvizin këtu. Gjithçka do të shkatërrohej.”
Ndërsa Nissan nuk sheh ndonjë shenjë të grumbullimit të trupave, provat tregojnë për përpjekjet e Kremlinit për të shfrytëzuar më tej korridorin e tij kryesor ajror ndërkufitar për sulme ndaj Ukrainës, përfshirë krijimin e një baze të re të madhe në Tsymbulovo në rajonin Oryol, e cila sipas burimeve ruse do të jetë një nga më të mëdhatë në botë.
Dhe ndërsa forcat ukrainase kanë rrëzuar më shumë se 500 dronë vetëm në rajonin e Chernihiv-it që nga fillimi i vitit, Rusia po intensifikon gjithashtu përpjekjet për kundërmasa ndaj sistemeve anti-dron dhe raketore në këtë rajon.
“Ajo që kemi parë,” tha Nissan, “është një rritje e numrit të dronëve të zbulimit që fluturojnë nga rajoni Bryansk [në Rusi dhe më pas në Bjellorusi dhe Ukrainë] për të mbledhur të dhëna mbi trupat tona.” Këto trende nuk kanë kaluar pa u vënë re nga banorët lokalë. Në një dyqan në fshatin Novi Yarylovychi, 5 km nga kufiri dhe me rreth 300 banorë, Natalia Lanna, 55 vjeçe, dhe Svitlana Sotvykova, 57 vjeçe, shohin dronë rusë çdo ditë.
“Dje kaluan 16 prej tyre në çifte,” tha Natalia. “Ndonjëherë fluturojnë aq ulët mbi fshat, në lartësi 20 metra, sa duket sikur mund t’i kap me duar.
“Ne dallojmë ndryshimin midis dronëve të armatosur dhe atyre të zbulimit. Jemi eksperte,” shtoi Svitlana. “Një ditë më parë ishte një dron survejimi Gebera. Ka tingull tjetër. Ngjyrë tjetër. Rrotullohen.”
Për disa analistë, ajo që banorët dhe trupat po shohin në kufi përfaqëson kuptimin real të rrezikut: jo një hapje e papritur e një fronti të ri nga Moska, por një zgjerim gradual i fushës së veprimeve të saj me përfshirjen e Bjellorusisë.
“Për politikëbërësit evropianë,” shkroi Hanna Liubakova, një gazetare nga Bjellorusia, në një dokument të fundit për Atlantic Council, “zhvillimet e fundit në Bjellorusi krijojnë një lloj tjetër sfide.
“Kjo e mbyll Bjellorusinë në një rol hibrid që nuk arrin statusin e bashkëluftëtarit, ndërsa thellon pjesëmarrjen indirekte të vendit në agresionin rus. Për Kremlinin, kjo qasje ka kuptim. Në fund të fundit, Bjellorusia është më e dobishme për Moskën si një bazë e qëndrueshme mbështetëse sesa si një aleat i paqëndrueshëm në fushën e betejës.
“Rreziku nuk është një përshkallëzim i menjëhershëm, por një normalizim gradual. Ndërsa Bjellorusia bëhet më e integruar në përpjekjet e luftës së Rusisë, incidentet e lidhura me territorin e saj, qoftë aktiviteti me dronë, shkeljet e hapësirës ajrore apo forma të tjera presioni, ka të ngjarë të bëhen më të shpeshta dhe më të vështira për t’u interpretuar.”/The Guardian
© SYRI.net
