Sir Temple: Grekët modernë janë ose nga Shqipëria, ose nga provinca në jug të Danubit

Në gazetën Cannes Gazette të 10 janarit 1902, Sir Richard Temple e rrëzoi me një sinqeritet të jashtëzakonshëm mitin romantik të një Greqie etnikisht të pandryshuar. Ai deklaroi hapur se «Grekët modernë janë ose nga Shqipëria, ose nga provinca të tjera në jug të Danubit », duke theksuar se në fshatrat pranë Athinës « gjuha e folur nuk ishte greqishtja, por shqipja. » Larg përshkrimit të një kombi të populluar nga trashëgimtarët e drejtpërdrejtë të Helladës së lashtë, Temple e paraqiti Greqinë moderne si një shtet ballkanik të përbërë, i formësuar kryesisht nga elementë shqiptarë dhe danubianë (sllavë). Edhe më domethënës ishte pranimi i tij se vetë Maqedonia shihej nga nacionalistët grekë jo si një atdhe i trashëguar, por si një territor që duhej fituar. I shkruar përpara se narrativat nacionaliste të ngurtësoheshin në doktrinë zyrtare, ky pasazh mbetet një kujtesë thellësisht e pakëndshme se vëzhguesit evropianë të fillimit të shekullit XX shpesh shihnin një hendek të madh mes Greqisë së lashtë dhe shtetit modern që pretendonte trashëgiminë e saj.
FB Alexander the Great, Maker of Empire & Globalisation.
✍️Lorena Tota