SHBA-ja dhe Irani më larg se kurrë për Ngushticën e Hormuzit

Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Irani duket se janë më larg se kurrë për një element kritik të përballjes së tyre: e ardhmja e Ngushticës së Hormuzit.

Lundrimi në këtë pikë kritike, përmes së cilës rrjedh normalisht gati një e katërta e naftës bruto në botë, nuk ishte problem para se të shpërthente konflikti në fund të shkurtit. Irani nuk pretendoi kontroll mbi të, shkruan CNN, transmeton Klankosova.tv.

Por brenda pak orësh nga fillimi i sulmeve ajrore amerikane dhe izraelite, Irani paralajmëroi anijet të mos përpiqeshin të përdornin Ngushticën. Shumica e operatorëve menjëherë iu bindën, nga frika e sulmeve nga anijet e vogla patrulluese iraniane ose dronë.

Në mesin e marsit, një deklaratë që i atribuohet Udhëheqësit të ri Suprem të Iranit, Mojtaba Khamenei, tha se “leva e mbylljes së Ngushticës së Hormuzit duhet të vazhdojë të përdoret”.

Që atëherë, zyrtarët iranianë kanë folur për një regjim të ri për ngushticën, duke e vendosur atë në thelb nën kontrollin e Teheranit, gjë që do të ishte një shkelje e ligjit ndërkombëtar duke shkelur “të drejtën e kalimit tranzit” për lundrimin ndërkombëtar.

Kjo e ka çuar presidentin Donald Trump të kërcënojë me hakmarrje masive dhe të urdhërojë një bllokadë detare amerikane të anijeve që përdorin portet iraniane. Ushtria amerikane tha të shtunën se kishte kapur 48 anije në 20 ditë dhe i kishte detyruar ato të ktheheshin prapa.

Por disa anije iraniane ende po kalojnë. Një anije cisternë iraniane e ngarkuar plotësisht “që mbante mbi 1.9 milion fuçi (me vlerë gati 220 milion dollarë) naftë të papërpunuar ka arritur t’i shmanget Marinës Amerikane dhe të arrijë në Lindjen e Largët”, raportoi të dielën grupi i monitorimit TankerTrackers.

Parlamenti i Iranit do të miratojë një ligj që formalizon kontrollin mbi Ngushticën, sipas televizionit shtetëror iranian.

Press TV raportoi se sipas planit të propozuar prej 12 pikash, anijet izraelite nuk do të lejohen kurrë të kalojnë. Anijet nga “vendet armiqësore” – një referencë e mundshme për SHBA-në – do të duhet të paguajnë dëmshpërblime lufte për të marrë një leje para se të kalojnë rrugën ujore.

Të gjitha anijet e tjera do të duhet të kërkojnë autorizimin e Iranit për të kaluar nëpër ngushticë, raportoi media.