Regjistrimi i ardhshëm i popullsisë pritet të kryhet në vitin 2031, ndërsa Enti Shtetëror i Statistikave dhe Ministria e Transformimit Digjital po punojnë për të përgatitur kushtet që ai të kryhet elektronikisht. Kjo do të thotë që në vend që të ketë regjistrues që shkojnë derë më derë, të dhënat do të “nxirren” nga burimet administrative. Edhe në regjistrimin e fundit në vitin 2021, një pjesë e të dhënave u mor nga të dhënat që kishin institucionet, por megjithatë kishte regjistrues në terren duke i kontrolluar ato, transmeton Portalb.mk.
Se regjistrimi i ardhshëm mund të pritet të jetë plotësisht elektronik, u deklarua sot, duke iu përgjigjur pyetjeve gazetareske, nga Ministri i Transformimit Digjital Stefan Andonovski dhe Dejan Stankov, drejtori i Entit Shtetëror të Statistikave, institucioni kryesor në juridiksionin e të cilit ndodhet zbatimi i operacionit më të madh statistikor.
“Në përputhje me standardet ndërkombëtare dhe në përputhje me rezolutën e miratuar vitin e kaluar në Asamblenë e Përgjithshme të Komisionit Statistikor brenda Kombeve të Bashkuara (OKB), regjistrimi i ardhshëm global i popullsisë është planifikuar të kryhet rreth vitit 2030, pra 2030-2031”, tha Stankov.
Në këtë drejtim, siç deklaroi drejtori, Statistikat kanë filluar përgatitjet për krijimin e një sistemi statistikor të bazuar në regjistra sepse, siç thotë ai, qëllimi është që regjistrimi i ardhshëm të kryhet elektronikisht duke përdorur metodologjinë statistikore që zyrtarisht quhet përdorimi i burimeve administrative.
Për këtë qëllim, tha Stankov, janë iniciuar aktivitete për krijimin e një regjistri të popullsisë ku, së bashku me institucionet që posedojnë të dhëna administrative ose, siç thotë drejtori, janë bartës të këtyre të dhënave, shqyrtohet cilësia e tyre.
“Ajo që ne si shtet duhet të bëjmë në periudhën e ardhshme është që të gjitha institucionet të punojnë së bashku nën udhëheqjen e Entit Shtetëror të Statistikave për të përmirësuar cilësinë e burimeve administrative, pra ta sjellim këtë cilësi në një nivel që është i përshtatshëm për standardet statistikore dhe kështu të kryejmë një regjistrim që bazohet në burime administrative”, tha drejtori i Entit Shtetëror të Statistikave.
Ai shpjegoi se ky regjistër statistikor i popullsisë ofron edhe përfitime të tjera për institucionin që ai drejton.
“Mundëson, siç e përmenda, një transferim në një sistem statistikor të bazuar në regjistra, por gjithashtu mundëson një vlerësim të popullsisë që ne e bëjmë rregullisht çdo vit dhe i cili do të bazohej në të gjitha burimet administrative, dhe jo, siç është rasti në këtë rast, vetëm në bazë të statistikave jetësore, pra lindjeve dhe vdekjeve, pra vetëm në bazë të të dhënave të imigracionit dhe migrimit, ku burimi është Ministria e Punëve të Brendshme, dhe ku ne e dimë se këto grupe të dhënash kanë dobësi të caktuara”, tha Stankov.
Ai e vlerësoi bashkëpunimin me Ministrinë e Transformimit Dijital për këtë çështje si të shkëlqyer, duke theksuar se kjo nuk është rastësi pasi ky institucion është mbajtës i regjistrit administrativ të popullsisë.
“Kemi bashkëpunim të shkëlqyer me Ministrinë e Transformimit Digjital dhe kjo është diçka që premton se regjistrimi i ardhshëm i popullsisë do të kryhet me sukses nga burime administrative, duke pasur parasysh se Ministria e Transformimit Digjital strehon regjistrin administrativ të popullsisë. Pra, ne vazhdojmë, së bashku me Ministrinë e Transformimit Digjital, por edhe me institucione të tjera që janë mbajtëse të regjistrave të tjerë, të punojmë së bashku dhe si shtet për të kryer regjistrimin e ardhshëm të popullsisë ekskluzivisht nga burime administrative”, tha Drejtori i Entit Shtetëror të Statistikave.
I pyetur se sa e realizueshme është kjo, Stankov tha se kjo çështje aktualisht është disi imagjinare, në kuptimin që ai nuk beson se ligji i regjistrimit, i cili është një parakusht për kryerjen e operacionit më të madh statistikor, do të miratohet nesër, por ai thotë se ndryshe nga pesë ose dhjetë vjet më parë, institucioni është shumë më i përgatitur për të arritur qëllimin dhe për të kryer një regjistrim plotësisht elektronik. Kjo, siç tha ai, mbështetet nga përvoja që Shërbimi Shtetëror i të Ardhurave ka fituar nga kryerja e regjistrimit të mëparshëm.
“Siç e dini tashmë, ne kemi nënshkruar tashmë një Memorandum ose marrëveshje për shkëmbimin e të dhënave me Drejtoria e të Ardhurave Publike (DAP), e cila është një nga mbajtësit kryesorë të mbledhjeve të të dhënave administrative dhe po shkojmë drejt përdorimit të burimeve administrative, kështu që mund të them se sot jemi shumë të përgatitur, ndryshe nga disa vite më parë, por duhet të vazhdojmë si shtet si sistem për të përmirësuar cilësinë e mbledhjeve të të dhënave”, nënvizoi Stankov.
Përndryshe, çështja e gatishmërisë së shtetit për të kryer një regjistrim elektronik iu drejtua fillimisht sot Ministrit të Transformimit Digjital Stefan Andonovski, partia mëmë e të cilit VMRO-DPMNE, atëherë në opozitë, kishte kundërshtime serioze ndaj regjistrimit të fundit të vitit 2021 dhe në programin e saj zgjedhor avokoi për një metodologji të re për regjistrimin e popullsisë.
“Obligimi ynë politik është të bëjmë të gjitha përgatitjet për një regjistrim digjital. E di saktësisht se në programin e Qeverisë dhe në programin e partisë thuhet se në vitin 2026, ne e dimë se Eurostat rregullon që kjo duhet të ndodhë çdo 10 vjet, që do të thotë se këtë vit secili prej nesh duhet të punojë në regjistrat e veta, në ndërveprimin e të dhënave në mënyrë që të jemi gati ta bëjmë këtë, dhe do të kemi kohë nga sot deri në afatin e fundit për kryerjen e regjistrimit. Ne po testojmë, po pilotojmë fazat, sigurisht, nën drejtimin e Entit Shtetëror të Statistikave, dhe jemi të sigurt se kur të vijë regjistrimi, të gjithë do t’u besojmë si rezultateve ashtu edhe metodologjisë mbi bazën e së cilës do të kryhet”, tha Andonovski.
Ai kujtoi se si parti politike e kritikuan regjistrimin e fundit dhe, siç shtoi ai, kishte një arsye sepse një pjesë e madhe e të dhënave nuk u mblodhën në mënyrën e duhur, korrekte, metodologjike.
Kujtojmë se Gjykata Kushtetuese më 26 qershor 2025 informoi se “pjesët e shënuara të metodologjisë nuk janë në përputhje me vlerën themelore të rendit kushtetues – sundimin e ligjit, i cili rregullohet me nenin 8 paragrafi 1 alinea 3 dhe detyrimin kushtetues që të gjitha rregulloret të jenë të harmonizuara me ligjet dhe Kushtetutën, të rregulluara me nenin 51 të Kushtetutës, pastaj nenet 6, 7 dhe 17 paragrafi 2 alinea 1 i Ligjit për Regjistrimin e Popullsisë, Familjeve dhe Banesave në Maqedoninë e Veriut në vitin 2021.
Sipas të dhënave nga Regjistrimi i vitit 2021 i publikuar nga Enti Shtetërore e Statistikave, Popullsia e përgjithshme e Maqedonisë së Veriut sipas përkatësisë etnike është si vijon: 54.21% – Maqedonas, 29.52% – Shqiptarë, 3.98% – Turq, 2.34% – Rom, 0.44% – Vlleh, 1.18% – Serb dhe të tjerë.
