Irani ka filluar 40 ditë zie pasi Udhëheqësi Suprem Ajatollah Ali Khamenei u vra në sulmet e vazhdueshme nga Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli, sipas mediave shtetërore iraniane.
Zyrtarë të lartë të sigurisë u vranë gjithashtu në sulmet e së shtunës, së bashku me vajzën, dhëndrin dhe nipin e Khameneit. Vrasjet shënojnë një nga goditjet më të rëndësishme ndaj udhëheqjes së Iranit, që nga revolucioni islamik i vitit 1979.
Presidenti Masoud Pezeshkian e dënoi vrasjen si “një krim të madh”, sipas një deklarate nga zyra e tij. Ai gjithashtu shpalli shtatë ditë festash zyrtare përveç periudhës 40-ditore të zisë.
Duke raportuar nga Teherani, Tohid Asadi i Al Jazeera tha se njerëzit po dilnin në rrugët e kryeqytetit pas lajmit për vrasjen e Khameneit.
“Do të ketë ceremoni të pritshme”, tha ai, duke vënë në dukje se ato ka të ngjarë të zhvillohen mes bombardimeve të vazhdueshme në të gjithë vendin.
Protesta që denoncojnë vrasjen e Khameneit u raportuan edhe në vende të tjera, duke përfshirë Shirazin, Yasujin dhe Lorestanin.
Pamjet e transmetuara nga mediat shtetërore iraniane tregonin mbështetës që mbanin zi në faltoren e Imam Rezait në Mashhad, me disa njerëz që shiheshin duke qarë dhe të trishtuar nga pikëllimi.
Vrasja çoi gjithashtu në protesta në Irakun fqinj, i cili shpalli tre ditë zie publike. Në Bagdad, protestuesit u përballën me forcat e sigurisë në Zonën e Gjelbër të fortifikuar rëndë, ku ndodhen ndërtesat qeveritare irakiane dhe ambasadat e huaja.
Videot e verifikuara nga Al Jazeera treguan demonstruesit duke valëvitur flamuj dhe duke bërtitur slogane, me dëshmitarë që thanë se disa po përpiqeshin të mobilizoheshin drejt Ambasadës Amerikane. Pamjet gjithashtu treguan protestuesit duke bllokuar automjetet në një rrethrrotullim pranë njërës prej hyrjeve të zonës.
Pati gjithashtu një protestë në qytetin pakistanez të Karaçit, ku pamjet e filmuara, të verifikuara nga Al Jazeera, tregonin njerëz duke i vënë flakën dhe duke thyer dritaret e konsullatës amerikane.
Megjithatë, ka pasur edhe njoftime për festime në Iran, me agjencinë e lajmeve Reuters që citoi dëshmitarë të cilët thanë se disa njerëz kishin dalë në rrugë në Teheran, qytetin fqinj të Karaj dhe qytetin qendror të Isfahanit.
Ndërkohë, agjencia zyrtare e lajmeve IRNA, raportoi se një këshill prej tre personash, i përbërë nga presidenti i vendit, kreu i gjyqësorit dhe një nga juristët e Këshillit të Gardës, do të marrë përkohësisht të gjitha detyrat udhëheqëse në vend. Organi do të mbikëqyrë përkohësisht vendin, derisa të zgjidhet një udhëheqës i ri suprem.
Ali Larijani, kreu i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të Iranit, akuzoi SHBA-në dhe Izraelin se po përpiqen të plaçkitin Iranin, në një intervistë të transmetuar në televizionin shtetëror.
Ai u bëri thirrje gjithashtu iranianëve të bashkohen. “Grupet që kërkojnë të përçajnë Iranin duhet ta dinë se ne nuk do ta tolerojmë këtë”, shtoi ai.
Khamenei mori udhëheqjen e Iranit në vitin 1989 pas vdekjes së Ajatollah Ruhollah Khomeini, i cili kishte udhëhequr revolucionin islamik një dekadë më parë.
Ndërsa Khomeini konsiderohej si forca ideologjike pas revolucionit që i dha fund monarkisë Pahlavi, Khamenei vazhdoi të formësonte aparatin ushtarak dhe paraushtarak të Iranit, duke forcuar si kontrollin e tij të brendshëm ashtu edhe ndikimin e tij rajonal.
Ndërkohë, Trupat e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) u zotuan për hakmarrje dhe thanë se kishin nisur sulme në 27 baza, që strehonin trupa amerikane në rajon, si dhe në objektet ushtarake izraelite në Tel Aviv.
Shpërthime kanë vazhduar të raportohen në Katar dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, ndërsa alarmet e sigurisë janë në fuqi në disa vende të rajonit.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, në një postim në rrjetet sociale të dielën, paralajmëroi Iranin se do të goditej “me një forcë që nuk është parë kurrë më parë” nëse hakmerrej.
Sulmet hakmarrëse të Iranit që nga e shtuna kanë synuar Izraelin dhe asetet amerikane në shumë vende të Lindjes së Mesme, duke përfshirë Katarin, Emiratet e Bashkuara Arabe, Kuvajtin, Bahreinin, Jordaninë, Arabinë Saudite dhe Irakun.
Harlan Ullman, kryetar i firmës këshillimore strategjike Killowen Group dhe këshilltar i Këshillit Atlantik në Uashington, DC, tha se SHBA-të mund të kenë bërë një “gabim të madh” duke vrarë Khamenein.
“Dekapitimi funksionon vetëm kur i ke të gjithë udhëheqësit, dhe nuk mendoj se i kemi të gjithë udhëheqësit”, tha Ullman, duke shtuar se SHBA-të nuk duhet të presin që udhëheqja e Iranit të hyjë në negociata menjëherë pas kësaj.
Media shtetërore iraniane raportoi të shtunën se të paktën 201 persona janë vrarë në sulmet e përbashkëta SHBA-Izrael në 24 provinca, duke cituar Gjysmëhënën e Kuqe. Në Iranin jugor, të paktën 148 persona u vranë dhe 95 u plagosën në një sulm ndaj një shkolle fillore vajzash në Minab të shtunën, me numrin e viktimave që vazhdon të rritet, sipas mediave shtetërore./ Al Jazeera.
© SYRI.net
