RMV, rekord prej 244 ankesash për raportim joetik vitin e kaluar, mbi 140 kishin të bënin me raportimin për zjarrin në Koçan

Komisioni i Ankesave i Këshillit për Etikë në Media i Maqedonisë mori 244 ankesa për raportim joetik në media vitin e kaluar, që është numri më i madh deri më tani, informoi sot KEMM. Nga këto, 145 ishin pa bazë për shqyrtim, ndërsa Komisioni shqyrtoi dhe mori vendime për 96 ankesa. Më shpesh, shkeljet lidheshin me nenet një, tre dhe dhjetë të Kodit të Gazetarëve. Numri më i madh i ankesave lidhej me përmbajtjen e publikuar në portale interneti, 78, në mediat e shkruara dhe botimet e tyre në internet 11, në ueb-faqet e televizioneve gjashtë, dhe një ankesë për përmbajtjen e transmetuar në televizion, transmeton Portalb.mk.

Siç informon KEMM, nga 96 ankesat e shqyrtuara vitin e kaluar, 58 u vendos se kishte shkelje të Kodit, dhe 32 se nuk kishte shkelje. Gjashtë ankesa u zgjidhën me ndërmjetësim. Ankuesit më të shpeshtë në vitin 2025 ishin politikanët, mbajtësit e funksioneve publike dhe institucionet, të cilët paraqitën 36 ankesa, të ndjekura nga qytetarët me 25, organizatat dhe shoqatat e shoqërisë civile me 22, dhe mediat dhe gazetarët dhe partitë politike me nga gjashtë ankesa.

Sipas Leonora Kaliqit, kryetare e Bordit të Drejtorëve të KEMM, numrat nuk janë vetëm statistika, por tregojnë se Këshilli është një organizatë me besueshmëri dhe integritet, e besuar nga qytetarët dhe organizatat, si një shtyllë mbrojtëse e gazetarisë profesionale dhe etike.

“Fakti që janë shqyrtuar 96 ankesa tregon se ku duhet të reagojmë dhe ku mund të ndërhyjmë për të pasur një pasqyrë më të qartë dhe për të përmirësuar hapësirën mediatike në periudhën e ardhshme. Informacioni tashmë është zhvendosur në hapësirën online dhe për këto arsye, numri më i madh i ankesave ka të bëjë edhe me median online, dhe numri më i madh i tyre lidhet me tre nene të Kodit, që do të thotë se këtë vit do të duhet të punojmë edhe në edukimin mediatik”, thotë Kaliqi.

Biljana Georgievska, drejtoreshë ekzekutive e KEMM, thotë se të dhënat statistikore tregojnë trende të ndryshme në paraqitjen e ankesave në Komision çdo vit. Në vitin 2024, pati një numër të madh ankesash të rreme në emër të institucioneve të mëdha, të cilat treguan abuzim me mjetin e vetërregullimit të medias, ndërsa në vitin 2025, një numër i madh ankesash lidheshin me tragjedinë në Koçan.

“Vetëm për një ditë, menjëherë pas funeralit të viktimave të zjarrit katastrofik, në Këshill mbërritën mbi 140 ankesa. Çdo minutë, mbërriti një ankesë, e cila për ne ishte një situatë shumë e pazakontë që i ngjante një sulmi të orkestruar digjital, jo vetëm ndaj KEMM, por edhe ndaj medias, veçanërisht në lidhje me përmbajtjen dhe mënyrën e raportimit në lidhje me funeralin. Ato hynë kryesisht në paketën e ankesave që u paraqitën pa bazë, sepse iu referuan mediave të huaja, nga rajoni, por edhe stacioneve televizive nga India”, thotë Georgievska dhe shpjegon se kontrolli i autenticitetit përcaktoi se ato vinin nga adresa të disponueshme të email-it ose numra telefoni joekzistues që askush nuk u përgjigjet.

Snezhana Trpevska, kryetare e Komisionit të Ankesave, thotë se megjithëse ekziston mendim se vendimet e komisionit nuk janë relevante dhe nuk mund të ndryshojnë shumë, përvoja tregon se për një pjesë të mirë të mediave të cilave u referoheshin, kjo ishte e rëndësishme dhe se ato nuk ishin indiferente kur u theksua se kishin bërë gabim etik.

“Statistikat tregojnë se numri më i madh i ankesave ka të bëjë me portalet e internetit, gjë që tregon se është shumë më e lehtë për audiencën të ofrojë materialin për të cilin ankohen në internet, por edhe se disa media tradicionale, siç është televizioni, janë më të vetëdijshme për rregullat etike”, thotë Trpevska.

Ajo thekson se disa nga ankesat i referoheshin edhe formave të reja të gazetarisë, konkretisht podkasteve, të cilat janë një formë gjerësisht e shikuar dhe e fuqishme që pasuron kreativitetin dhe debatin publik, por në të cilat ka edhe shumë joprofesionalizëm dhe individë që punojnë si gazetarë, por nuk i njohin standardet etike. Trpevska thotë se ata kanë marrë edhe vendime që përcaktojnë se një tekst nuk mund të publikohet duke përdorur inteligjencën artificiale pa e kontrolluar gazetari përmbajtjen.