Enti Shtetëror i Revizionit auditoi pasqyrat financiare dhe pajtueshmërinë me rregulloret ligjore të Ministrisë së Mbrojtjes për vitin 2024 (katër llogari), duke shprehur një opinion të pafavorshëm mbi realitetin dhe objektivitetin e pasqyrave financiare, si dhe mbi pajtueshmërinë me ligjet, udhëzimet dhe politikat e përcaktuara. Auditimi zbuloi se shumica e rekomandimeve të bëra në Raportin Përfundimtar të Auditimit për vitin 2022 nuk janë zbatuar. Nga gjithsej 13 rekomandime, një është zbatuar, dy janë zbatuar pjesërisht, ndërsa 10 rekomandime nuk janë zbatuar, transmeton Portalb.mk.
Raporti vëren dobësitë në inventar dhe mungesën e evidencave të përcaktuara kontabël të konsumit të stoqeve të materialeve dhe mallrave, si dhe normat e pacaktuara për përgatitjen e ushqimit, të cilat ndikojnë në prezantimin joreal të stoqeve të listuara; pagesa e tregut ditor me para në dorë e realizuar në pikat e shitjes së Ministrisë bëhet me vonesë; gjatë blerjes dhe shitjes së mallrave dhe produkteve të gatshme të prodhuara dhe të shitura në Shtëpinë e Ushtrisë, evidencat e përcaktuara me ligj nuk zbatohen dhe nuk plotësohen.
Për të kapërcyer situatat e përcaktuara, auditorët dhanë rekomandime me qëllim ndërmarrjen e masave dhe aktiviteteve nga personat dhe autoritetet kompetente me qëllim përmirësimin e situatës.
Në seksionin “Theksimi i çështjeve”, auditi tregon nevojën për të shqyrtuar ligjshmërinë e Marrëveshjes Kolektive dhe shumën e kompensimeve të përcaktuara, arsyet për shumën e madhe të fondeve që paguhen sipas dokumenteve ekzekutive nga procedurat gjyqësore të iniciuara nga punonjësit për kompensime të papaguara të përcaktuara me Marrëveshjen Kolektive; Nevoja që Ministria e Mbrojtjes dhe Ushtria të ndërmarrin aktivitete në bashkëpunim me Shërbimin e Punëve të Përgjithshme dhe të Përbashkëta të Qeverisë për të siguruar dokumentacion në mënyrë që pompat e ujit të blera në vitin 2016 për riparimin e dëmeve të shkaktuara nga përmbytjet në fshatin Stajkovci të transferohen plotësisht në Ministrinë e Mbrojtjes; nevoja për koordinim dhe bashkëpunim midis Ministrisë së Mbrojtjes dhe autoriteteve kompetente për të ndërmarrë aktivitete për rregullimin e qëndrimit të studentëve të huaj nga Akademia Ushtarake në vend; përshpejtimi i procedurave për miratimin e Projekt-Ndryshimeve në Ligjin për Zjarrfikjen në Qeveri dhe sigurimi i dokumentacionit të plotë për pasurinë e patundshme të blerë për akomodimin e Misionit të Republikës së Maqedonisë së Veriut në NATO në Bruksel.
Gjatë auditimit nga Ministria e Mbrojtjes, u bënë korrigjime kontabël pas rekomandimeve të dhëna nga Enti Shtetëror i Revizionit, të cilat shkaktuan ndryshime në pasqyrat financiare.
Ministria paraqiti komente mbi Projekt-Raportin, disa prej të cilave u pranuan, ndërsa pjesa tjetër jo, për shkak të mungesës së provave të reja që do të ndikonin në kushtet e përcaktuara.
Këto probleme kanë ndikuar në saktësinë e pasqyrave financiare, në respektimin e rregullave të prokurimit publik dhe në funksionimin e kontrollit të brendshëm. Mungesa e dokumentacionit të plotë dhe vonesat në kryerjen e pagesave tregojnë për dobësi strukturore në proceset menaxheriale. Analizimi i këtyre gjetjeve është i domosdoshëm për të kuptuar shkaqet dhe pasojat e tyre në funksionimin e Ministrisë së Mbrojtjes
Raporti nxjerr në pah se vlera e mjeteve jomateriale dhe materiale, si dhe e stoqeve dhe burimeve të mjeteve në Bilancin e gjendjes më 31.12.2024, nuk ka ndryshuar që nga viti 1999. Kjo gjendje tregon për mungesë të azhurnimit të evidencave kontabël dhe për pasaktësi në pasqyrimin real të pasurisë së Ministrisë. Një situatë e tillë rrezikon besueshmërinë e raporteve financiare dhe vështirëson marrjen e vendimeve të sakta menaxheriale.
Po ashtu, është konstatuar se nuk janë tejkaluar dobësitë e identifikuara në zbatimin e regjistrimit, ndërsa kompensimet e parapara me Marrëveshjen Kolektive nuk janë paguar me dokumentacion të plotë të konfirmuar. Kjo tregon mungesë të kontrollit adekuat dhe mosrespektim të detyrimeve ligjore ndaj punonjësve.
Një tjetër problem i theksuar lidhet me mospërputhjet në angazhimin e personave me marrëveshje të veçanta, si dhe parregullsitë në zbatimin e procedurave të prokurimit publik dhe kontratave të lidhura. Këto parregullsi rrisin rrezikun për keqmenaxhim të fondeve publike dhe për shkelje të parimeve të transparencës.
Raporti gjithashtu thekson se pagesat e tregut ditor për shitjet e kryera janë bërë me vonesë, ndërsa për shitjen e mallrave dhe produkteve të gatshme të prodhuara në Shtëpinë e Ushtrisë nuk janë zbatuar dhe plotësuar evidencat e kërkuara me ligj. Për më tepër, mungesa e një sistemi efektiv të kontrollit të brendshëm, veçanërisht në procesin e llogaritjes dhe evidencës së pagave, përbën një dobësi serioze sistemore.
Në përfundim, raporti ka dhënë gjithsej 20 rekomandime, të cilat synojnë përmirësimin e menaxhimit financiar, forcimin e kontrollit të brendshëm dhe rritjen e llogaridhënies në Ministrinë e Mbrojtjes. Zbatimi i këtyre rekomandimeve është thelbësor për shmangien e përsëritjes së problemeve të njëjta në vitet e ardhshme.
Kujtojmë se raporti paraprak i Revizionit tregoi se Instituti i Mjekësisë së Punës ka pamundësuar 80 përqind të termineve për shërbime specialistike-konsultative për pacientët, që sipas nenit 39-a të Ligjit për Mbrojtjen Shëndetësore duhej t’i siguronte.
