Një protestues në Iran, përshkruan skena shokuese gjatë përplasjes mes forcave të sigurisë dhe protestuesve në një qytet të vogël në jug të vendit.
“Ishte e tmerrshme. Ata qëlluan drejtpërdrejt në radhët e protestuesve, dhe njerëzit ranë aty ku qëndruan,” tha Omidi, ndërsa zëri i tij dridhej nga frika e mundësisë së ndjekjes nga autoritetet.
Thyerja e heshtjes mbi situatën në Iran ka kërkuar guxim të jashtëzakonshëm, pasi kërcënimi i hakmarrjes nga autoritetet është real. Omidi, në të 40-at e tij, u bashkua me protestat kundër përkeqësimit të kushteve ekonomike, ndërsa forcat e sigurisë hapën zjarr ndaj protestuesve të paarmatosur me pushkë Kalashnikov. “Ne po luftojmë kundër një regjimi brutal me duar bosh”, tha ai.
Raportime të ngjashme janë marrë nga të tjerë dëshmitarë përmes BBC, duke theksuar se goditjet e dhunshme ndaj protestuesve janë bërë gjithnjë e më të shpeshta pas protestave të javës së kaluar, ndërkohë që autoritetet ndërprenë qasjen në internet, duke e bërë raportimin nga Irani më të vështirë se kurrë.
Një nga protestat më të mëdha antiqeveritare shpërtheu të enjten, pas thirrjeve të Reza Pahlavi, djali në mërgim i shahut të fundit të Iranit, i cili u rrëzua në Revolucionin Islamik të vitit 1979. Pas thirrjes së Pahlavit, shumë protestues iu bashkuan demonstratave.
Në përballje me këtë lëvizje, Udhëheqësi Suprem i Iranit, Ali Khamenei, e bëri të qartë se Republika Islamike nuk do të tërhiqej. Pas këtij paralajmërimi, dhuna u intensifikua, dhe forcat e sigurisë, përfshirë Trupat e Gardës Revolucionare Islamike, morën urdhra për të shtypur protestat.
Autoritetet iraniane akuzuan SHBA-në dhe Izraelin për nxitje të trazirave, duke dënuar veprimet “terroriste” të protestuesve. Sipas raporteve të dëshmitarëve dhe grupeve të të drejtave të njeriut, forcat e sigurisë goditën protestuesit me municione të vërteta dhe armë automatikë.
Një grua nga Teherani tregoi për BBC se “dita e enjte ishte si një ditë gjykimi,” duke përshkruar përplasjen si një luftë të njëanshme.
“Në luftë, të dyja palët kanë armë. Këtu, vetëm ne këndojmë dhe vritemi. Është një luftë e njëanshme”, tha ajo.
Dëshmitarët në Fardis, një qytet në perëndim të Teheranit, pohojnë se forcat paraushtarake Basij sulmuan protestuesit pas orëve pa praninë e policisë. Ata përdorën municione të rënda dhe qëlluan drejt protestuesve dhe banorëve të pafajshëm.
Raportet e fundit nga Organizata për të Drejtat e Njeriut në Iran (IHRNGO) sugjerojnë se të paktën 648 protestues janë vrarë që nga fillimi i protestave, përfshirë nëntë të mitur. Shifra e viktimave ka shpërthyer, ndërsa disa burime lokale flasin për mijëra të vrarë në qytete të ndryshme, megjithëse informacionet janë të pasiguruara për shkak të kufizimeve të informacionit.
Dëshmitarët dhe të afërmit kanë raportuar se trupat e protestuesve janë grumbulluar dhe jo gjithmonë u dorëzohen familjeve. Mjekët dhe infermierët kanë thënë se spitalet janë të mbingarkuara, duke mos qenë në gjendje të trajtojnë të plagosurit nga lëndime të rënda, përfshirë goditje në kokë dhe sy.
Një punonjës morgu në Mashhad ka raportuar se 180-200 trupa u varrosën menjëherë, pa kaluar përmes procesit të identifikimit. Të ngjashme janë edhe raportimet nga Rasht dhe Teheran, ku 70 trupa u transferuan në një morg në qytet.
Në një video të publikuar në kanalin Telegram Vahid Online, u shfaqën trupat në Qendrën Mjekësore Ligjore Kahrizak në Teheran, duke treguar përditshmërinë tronditëse të protestave dhe shtypjes. Në një video tjetër, një kamion ngarkonte kufoma nga qyteti i Teheranit.
Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres, shprehu tronditjen e tij për përdorimin e dhunës nga autoritetet iraniane, duke e quajtur situatën “shqetësuese.” Po ashtu, Mai Sato, Raportuesja Speciale e OKB-së për të drejtat e njeriut në Iran, ka theksuar shqetësimin e madh për përdorimin e forcës vdekjeprurëse nga forcat e sigurisë.
